Kluczowe wnioski
Postrzegaj blockchain jako wspólną weryfikację, a nie tylko kolejny sposób płacenia
Jeden rejestr, wiele kopii. Tradycyjnym rejestrem zarządza jedna organizacja. Blockchain, czyli rodzaj technologii rozproszonego rejestru (DLT), udostępnia zapisy transakcji na wielu komputerach. Powiązania kryptograficzne utrudniają ukrycie nieuprawnionych zmian, dzięki czemu uczestnicy mogą weryfikować zapisy bez polegania na jednym księgowym. Natywny składnik aktywów sieci — o ile taki istnieje — nie jest tym samym co sama sieć.
Zaufanie zmienia miejsce, ale nie znika. Edelman ilustruje tę obietnicę przykładem sprzedaży domu: wspólne, możliwe do zweryfikowania zapisy mogłyby ograniczyć powtarzające się kontrole, formalności i opóźnienia związane z potwierdzaniem własności i organizacją płatności. Mogłoby to zmniejszyć liczbę niektórych pośredników i obniżyć koszty. Nie gwarantuje jednak prawdziwości pierwotnych informacji, nie eliminuje wszystkich pośredników ani nie sprawia, że każdy blockchain jest równie bezpieczny.
Przydatne rozróżnienie dotyczy tego, czy ufamy instytucji, czy procesowi. Rozproszone zapisy mogą uwidaczniać zmiany i ograniczać potrzebę uzgadniania osobnych baz danych przez wiele stron — problem dobrze znany z księgowości i łańcuchów dostaw. Rejestr może jednak uwierzytelnić tylko to, co do niego trafi; fałszywy akt własności lub wprowadzająca w błąd aktualizacja informacji o przesyłce nadal może zostać wiernie zapisana. Ogólne twierdzenie książki, że pośrednicy znikną, najlepiej odczytywać jako wskazanie kierunku zmian, a nie uniwersalną prognozę. Spory, odpowiedzialność prawna i obsługa klienta nadal pozostają problemami wymagającymi ludzkiego udziału.
Oceniaj blockchain przez pryzmat realnych usług, zwłaszcza tam, gdzie zawodzą tradycyjne systemy finansowe
Szybkość i dostęp. Książka wskazuje na przelewy międzynarodowe jako przykład sytuacji, w której istniejące systemy bywają kosztowne i powolne. Podaje, że średnia opłata za tradycyjny przekaz pieniężny wynosi 6,7%, a jego realizacja może trwać nawet pięć dni. Przelewy oparte na blockchainie mogą być realizowane o każdej porze i rozliczane szybciej, a inteligentne kontrakty — zautomatyzowane umowy wykonywane po spełnieniu wcześniej ustalonych warunków — mogą koordynować płatności z dostawą lub innym zdarzeniem.
Liczy się użyteczność, nie nowość. Wspólne rejestry mogłyby też służyć do śledzenia produktów, potwierdzania autentyczności dóbr luksusowych, obsługi drobnych płatności czy reprezentowania udziału we własności danego składnika aktywów. To wiarygodne zastosowania, ale nie dowód, że każda proponowana aplikacja sprawdzi się na dużą skalę. Dostęp cyfrowy może pomóc osobom wykluczonym z usług bankowych, lecz sam telefon i portfel nie zapewniają dostępu do kredytu, ochrony konsumenta ani niezawodnych usług lokalnych.
Najmocniejszy argument ma tu charakter praktyczny, a nie ideologiczny: ograniczenie powielanych kontroli może obniżyć koszty transakcji lub przyspieszyć jej realizację, zwłaszcza gdy uczestniczy w niej wiele organizacji z różnych krajów. To konkretny miernik przydatny przy ocenie projektów. Książka łączy też dostęp do aktywów cyfrowych z włączeniem finansowym — wartościowym celem — ale dostęp do narzędzia płatniczego to tylko jeden z elementów tego procesu. Ludzie potrzebują również niezawodnego połączenia z siecią, użytecznych zabezpieczeń i instytucji zdolnych do rozstrzygania sporów. Obiecującą technologię należy oceniać na podstawie kosztów i rezultatów dla rzeczywistych użytkowników, a nie futurystycznego słownictwa.
Oddziel ograniczoną podaż bitcoina od twierdzenia, że jego cena musi rosnąć
System zrodzony w kryzysie. Bitcoin pojawił się podczas kryzysu finansowego w 2008 roku, kiedy jego anonimowy twórca, Satoshi Nakamoto, zaproponował elektroniczną gotówkę typu peer-to-peer. Jednym z problemów było podwójne wydawanie — cyfrowy odpowiednik próby użycia tego samego czeku dwa razy. Bitcoin łączy wspólny zapis transakcji z procesem uzgadniania, które transakcje są uznawane. W systemie proof of work komputery konkurują ze sobą, aby zatwierdzać bloki, a nagrodą jest nowo wyemitowany bitcoin.
Ograniczona podaż to wybór projektowy. Kod bitcoina ustala maksymalną podaż na poziomie 21 milionów monet, a nagroda za zatwierdzanie bloków jest okresowo zmniejszana. Pierwszy słynny zakup — dwie pizze wymienione na 10 000 bitcoinów w 2010 roku — pokazuje, jak radykalnie zmieniła się jego cena, a nie to, jak będą kształtować się przyszłe ceny. Ograniczona podaż może stanowić argument za rzadkością, ale znaczenie mają również popyt, zaufanie i zmienność.
Trwały wkład bitcoina nie sprowadza się do cyfrowej monety. To publiczny eksperyment polegający na koordynowaniu własności bez centralnego operatora, według reguł dostępnych do wglądu dla uczestników. Limit podaży sprawia, że reguły te są wyjątkowo przejrzyste, co pomaga wyjaśnić, dlaczego inwestorzy postrzegają bitcoina jako potencjalny środek przechowywania wartości. Sama rzadkość nie tworzy jednak wartości: rzadkie aktywa mogą nie budzić zainteresowania, a waluta, której ludzie spodziewają się wzrostu wartości, może być mniej atrakcyjna do wydawania. Historia o pizzy zapada w pamięć właśnie dlatego, że z perspektywy czasu dawne ceny wydają się oczywiste, choć wówczas takie nie były.
Zanim uznasz cały sektor za jedną klasę aktywów, sprawdź, do czego służy każdy token
Różne narzędzia, różne ryzyka. Książka odróżnia sieci warstwy bazowej od systemów drugiej warstwy, tworzonych w celu zwiększenia możliwości lub szybkości. Twórcy mierzą się z powracającym kompromisem między decentralizacją, bezpieczeństwem i skalowalnością, zwanym trylematem blockchaina. Tokeny również pełnią różne funkcje: niektóre zapewniają dostęp do usługi, inne reprezentują roszczenie do składnika aktywów, a tokeny zarządcze mogą dawać posiadaczom prawo głosu w sprawach dotyczących protokołu.
Własność może mieć postać cyfrową. Token niewymienialny (NFT) to odrębny cyfrowy zapis powiązany z konkretnym przedmiotem lub prawem, w odróżnieniu od wymiennych jednostek, takich jak zwykła waluta. NFT mogą reprezentować dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie lub elementy używane w grach. Zdecentralizowane finanse, czyli DeFi, wykorzystują aplikacje blockchainowe do takich działań jak pożyczanie i handel, bez udziału tradycyjnych instytucji finansowych. Stablecoiny mają naśladować wartość tradycyjnej waluty, ale ich zabezpieczenia i ochrona posiadaczy są różne. Sama etykieta niewiele mówi o jakości.
Ta klasyfikacja zapobiega błędowi kategorialnemu: zakup aktywa sieciowego, tokenu powiązanego z usługą i cyfrowego przedmiotu kolekcjonerskiego to nie równoważne zakłady. Pozwala też powrócić do znanych pytań. Jakie prawa daje posiadanie? Kto utrzymuje system? Co się dzieje, gdy emitent upada albo użytkownicy się nie zgadzają? Tokenizacja może ułatwić dzielenie aktywów na mniejsze części i obrót nimi, ale zapis cyfrowy nie jest automatycznie równoznaczny z prawnie egzekwowalną własnością przedmiotu, który reprezentuje. Praktycznym sprawdzianem jest to, czy obiecana funkcja działa i czy nabywca może zweryfikować związane z nią prawa.
Cena rynkowa dowodzi istnienia popytu, a nie tego, że inwestycja jest rozsądna
Tradycyjne narzędzia mają ograniczenia. Tradycyjne metody wyceny często opierają się na zyskach, porównywalnych spółkach, kosztach odtworzenia lub przyszłych przepływach pieniężnych. Bitcoin nie jest firmą generującą konwencjonalne zyski, więc tych metod nie da się do niego łatwo zastosować. Edelman omawia alternatywy, w tym miary aktywności sieci, rzadkości, wykorzystania w transakcjach i popytu spekulacyjnego. Podejścia te mogą pomóc opisać rynek, ale żadne z nich nie pozwala wiarygodnie przewidzieć przyszłej ceny.
Adopcja nie daje gwarancji. Książka wymienia ryzyka mogące osłabić wartość aktywa: niski popyt, niepowodzenie przedsięwzięcia, pojawienie się lepszej technologii, regulacje, manipulacje rynkowe lub problemy z bezpieczeństwem. Autor zachęca inwestorów, by pytali, czy projekt rozwiązuje realny problem, czy tylko wykorzystuje blockchainowe słownictwo, aby przyciągnąć pieniądze. Podana cena świadczy o tym, że w danym momencie kupujący i sprzedający zgodzili się zawrzeć transakcję. Nie dowodzi wartości wewnętrznej ani trwałej użyteczności.
Książka słusznie przestrzega przed uznawaniem, że zawodność znanego modelu wyceny dowodzi bezwartościowości aktywa. Równie ważne jest jednak, by nie wykorzystywać tej obserwacji jako przyzwolenia na bezkrytyczne przyjmowanie dowolnego modelu alternatywnego. Liczba użytkowników sieci, wolumen transakcji i rzadkość mogą dostarczać informacji, ale zależą od przyjętych definicji i nie muszą przewidywać przyszłych przepływów pieniężnych ani lojalności użytkowników. W obszarach o krótkiej historii działalności teza powinna określać, jakie dowody mogłyby ją obalić. W przeciwnym razie każdy wzrost ceny można nazwać adopcją, a każdy spadek odrzucić jako przejściowy.
Przeznacz niewielką część portfela na dywersyfikację, zamiast ryzykować oszczędności emerytalne
Dopasuj wielkość inwestycji do niepewności. Główna rekomendacja inwestycyjna Edelmana to rozważenie niewielkiego udziału aktywów cyfrowych w portfelu, zaczynając od około 1%. Uzasadnia ją nowoczesną teorią portfela (Modern Portfolio Theory) — koncepcją, według której połączenie aktywów o różnej dynamice cen może poprawić profil ryzyka i stopy zwrotu portfela. Przytacza badanie Bitwise obejmujące okres od 2014 roku do połowy 2021 roku: według podanych wyników portfel zawierający 1% bitcoina przyniósł roczną stopę zwrotu w wysokości 8,9%, wobec 7,8% w przypadku portfela składającego się w 60% z akcji i w 40% z obligacji.
Traktuj wynik jako dowód, nie obietnicę. Argument książki jest taki, że niewielka pozycja ogranicza straty w razie załamania wartości aktywa, a zarazem pozwala skorzystać z jego wzrostu. Porównanie historyczne to test wsteczny, a nie prognoza. Korelacje mogą się zmieniać, a dodanie bitcoina może zwiększyć zmienność i straty. Odpowiednia wielkość udziału zależy od sytuacji finansowej inwestora, horyzontu czasowego i zdolności do zniesienia poważnego spadku.
Pomysł ograniczonego udziału w portfelu pozwala oddzielić wiarę w technologię od skali finansowego zakładu na jej powodzenie. Niewielka pozycja daje ekspozycję na aktywo bez konieczności pewności co do wyniku. Teoria portfela uzasadnia zwracanie uwagi na korelacje, ale korelacja nie jest cechą niezmienną; aktywa, które wcześniej poruszały się niezależnie, mogą spadać jednocześnie, gdy inwestorzy szukają płynności lub reagują na wspólne czynniki. Wyniki testów wstecznych zależą też od wybranych dat i aktywów. Rozsądna nauka nie polega na tym, że 1% jest optymalny dla każdego, lecz na tym, że wielkość pozycji powinna odpowiadać poziomowi niepewności, a nie ekscytacji.
Automatyzuj zakupy i przywracaj docelowe proporcje w portfelu, zamiast próbować przewidywać wahania kryptowalut
Nie czekaj na idealny moment zakupu. Uśrednianie ceny zakupu (dollar cost averaging) polega na inwestowaniu zaplanowanej kwoty w regularnych odstępach czasu zamiast zainwestowania wszystkiego naraz. Książka pokazuje, jak takie podejście ograniczyłoby straty inwestora, który zaczął kupować bitcoina w pobliżu szczytu z końca 2017 roku, w porównaniu z jednorazowym zakupem za całą kwotę. Zauważa też, że historycznie pominięcie dni, w których bitcoin notował największe wzrosty, znacznie obniżyłoby stopy zwrotu, co pokazuje, jak trudno jest wyczuć rynek.
Przywracaj założony plan. Rebalansowanie polega na okresowym przywracaniu portfela do zakładanych proporcji aktywów przez sprzedaż części tych, których wartość wzrosła, i dokupowanie tych, których wartość spadła. Może to wprowadzać dyscyplinę, ale wiązać się z opłatami, podatkami i trudnymi decyzjami. Książka omawia też dostęp do aktywów cyfrowych bezpośrednio lub za pośrednictwem funduszy i powiązanych spółek. Każda z tych dróg oznacza inne koszty, rozwiązania w zakresie przechowywania i rodzaj ekspozycji. Ani regularne inwestowanie, ani rebalansowanie nie gwarantują zysku czy nie zapobiegają trwałej stracie.
Te metody zastępują przewidywanie regułami, co może ograniczyć wpływ strachu i ekscytacji na decyzje podejmowane na zmiennym rynku. Regularne zakupy rozkładają w czasie moment wejścia na rynek, a rebalansowanie zapobiega temu, by udana inwestycja po cichu nie stała się zbyt dużym zakładem. Uśrednianie ceny zakupu nie jest jednak magicznym rozwiązaniem: może przynieść gorszy wynik niż jednorazowa inwestycja na stale rosnącym rynku i nie uratuje aktywa, którego wartość spadnie do zera. Rebalansowanie również nie jest darmowe, zwłaszcza gdy wiąże się ze sprzedażą podlegającą opodatkowaniu. Jego wartość polega na świadomym i konsekwentnym podejściu do ryzyka, a nie na jego wyeliminowaniu.
Chroń klucze i z taką samą uwagą oceniaj depozytariuszy, jak samo aktywo
Kontrola ma swoją cenę. Klucz prywatny to tajny poświadczeniowy ciąg znaków uprawniający do dostępu do aktywów cyfrowych. Jeśli go stracisz, odzyskanie dostępu może być niemożliwe; jeśli go ujawnisz, ktoś inny może przejąć kontrolę. Gorący portfel jest połączony z internetem i ułatwia przeprowadzanie transakcji. Zimny portfel przechowuje poświadczenia dostępu offline, ograniczając ryzyko związane z siecią, ale stwarzając ryzyko utraty, uszkodzenia lub zapomnienia informacji potrzebnych do odzyskania dostępu.
Świadomie wybierz kompromis. Inwestorzy mogą przechowywać aktywa samodzielnie albo korzystać z giełdy czy depozytariusza. Usługa może oferować przechowywanie, ubezpieczenie i pomoc, lecz oznacza zależność od firmy oraz ograniczeń oferowanej przez nią ochrony. Książka opisuje upadki giełd, phishing, kradzież karty SIM i pomyłki przy kopiowaniu adresu odbiorcy. Przed przesłaniem środków sprawdź adres i kwotę. Ustal, co obejmuje ewentualne ubezpieczenie, i nigdy nie zakładaj, że aktywa cyfrowe są objęte taką samą ochroną jak depozyty bankowe czy rachunki maklerskie.
Sposób przechowywania aktywów nie jest kwestią czysto administracyjną; wpływa na to, kto może podejmować działania, kto ponosi ryzyko operacyjne i jakie środki odwoławcze przysługują po awarii. Samodzielne przechowywanie ogranicza zależność od firmy, ale przenosi obowiązki związane z bezpieczeństwem i zachowaniem ciągłości dostępu na właściciela. Powierzenie aktywów stronie trzeciej może zapewnić dodatkową wiedzę i doświadczenie, lecz rozpoznawalna marka ani zapewnienie o ubezpieczeniu nie dowodzą, że każda strata będzie pokryta. Przypomina to ogólną zasadę bezpieczeństwa, czyli ochronę wielowarstwową: żadne pojedyncze zabezpieczenie nie wystarczy. Jasne plany odzyskiwania dostępu, uważna weryfikacja i ograniczanie ekspozycji są równie ważne jak wybór rodzaju portfela.
Zapisuj każde zdarzenie związane z kryptowalutami, bo przepisy podatkowe i prawne wciąż nie nadążają
Transakcja może być uznana za sprzedaż. Według omówienia amerykańskich przepisów w książce, odnoszącego się do stanu z 2022 roku, IRS zasadniczo traktuje wymienialną walutę wirtualną jako własność. Sprzedaż bitcoina, wymiana go na inny składnik aktywów cyfrowych lub użycie go do zakupu towarów może więc wiązać się z powstaniem podlegającego opodatkowaniu zysku lub straty, nawet jeśli nie dochodzi do wymiany dolarów. Wynagrodzenie lub nagrody otrzymane w aktywach cyfrowych również mogą stanowić dochód podlegający opodatkowaniu. Niezbędne jest dokładne dokumentowanie dat, cen, opłat i transferów.
Klasyfikacja nadal nie jest rozstrzygnięta. Organy mogą odmiennie traktować różne aktywa, a przepisy różnią się w zależności od kraju i stanu. Książka zaleca przechowywanie dokumentacji, sprawdzanie aktualnych wymogów oraz konsultowanie się ze specjalistami do spraw podatkowych i prawnych. Omówienie podatków przedstawia przepisy i wytyczne dostępne w chwili publikacji, a nie ponadczasowy zbiór zasad. Transfery między portfelami należącymi do tej samej osoby zasadniczo różnią się od sprzedaży, ale forki, airdropy, nagrody za staking czy pożyczki mogą rodzić złożone pytania.
Obciążenia administracyjne to rzeczywisty koszt inwestowania, a nie kwestia drugorzędna. Częste transakcje mogą tworzyć rozbudowaną historię wymagającą obliczania kosztu nabycia i dopełniania obowiązków sprawozdawczych, a niepewność co do klasyfikacji sprawia, że pochopne uproszczenia są ryzykowne. Przejrzystość technologii ma tu dwie strony: publiczny rejestr może zachować historię transakcji, ale jej interpretacja dla celów podatkowych nadal wymaga kontekstu i wiarygodnej dokumentacji. Wskazówki z książki, oparte na stanie z 2022 roku, należy traktować jako mapę orientacyjną, a nie aktualną poradę profesjonalną. Przepisy się zmieniają, a wynik podatkowy może zależeć od szczegółów, których interfejs portfela nie wyjaśnia.
Analiza
Najcenniejszym posunięciem książki jest oddzielenie infrastruktury blockchain od zbudowanych na niej aktywów spekulacyjnych. Czytelnik najpierw poznaje praktyczny mechanizm wspólnego udostępniania i weryfikowania zapisów, a następnie dowiaduje się, jak może on zmienić płatności, własność, tożsamość i finanse. Taka kolejność pomaga odczarować temat często przedstawiany albo jako techniczna zagadka, albo jako wykres cen. Część poświęcona inwestowaniu przedstawia następnie ramy pomocne w podejmowaniu decyzji: ogranicz ekspozycję, dywersyfikuj, nie próbuj wyczuwać rynku i poważnie traktuj kwestię przechowywania aktywów.
Najmocniejsze twierdzenia książki mają charakter warunkowy. Wspólne rejestry mogą ograniczyć koszty uzgadniania i weryfikacji, ale nie sprawiają, że każda transakcja jest prawdziwa ani że każda aplikacja jest użyteczna. Tokenizacja może technicznie umożliwić posiadanie udziału we własności, ale sama nie rozstrzyga kwestii prawnych, płynności ani popytu ze strony kupujących. Podobnie ograniczona podaż bitcoina jest wyraźną cechą protokołu, a nie gwarancją wzrostu jego wartości. Rozróżnienie między ceną rynkową a trwałą wartością aktywa ma zasadnicze znaczenie dla odpowiedzialnej lektury książki.
To pełen entuzjazmu przewodnik napisany w 2022 roku, a nie neutralny przegląd zagadnienia. Argumentacja na rzecz adopcji splata się w nim z rekomendacją portfelową autora, jego działalnością zawodową oraz ujawnionym interesem w aktywach i spółkach, o których pisze. Te informacje są przydatne, ale tym bardziej wskazują na potrzebę niezależnej weryfikacji. Wiele statystyk, przykładów firm, list produktów i prognoz odnosi się do chwili publikacji; nie należy ich mylić z aktualną sytuacją ani ponadczasowymi dowodami.
Najlepiej korzystać z książki jak z wprowadzenia do podstaw i listy pytań, a nie jak z sygnału do zakupu. W przypadku każdego proponowanego aktywa zapytaj, jaką pełni funkcję, kto podejmuje kluczowe decyzje, jakie korzyści odnoszą użytkownicy, co mogłoby doprowadzić do upadku projektu i jak dana pozycja pasuje do zdywersyfikowanego planu. Każdą decyzję inwestycyjną oceń również pod kątem przechowywania, opłat, podatków i klasyfikacji prawnej. Dzięki temu ciekawość technologiczna może prowadzić do zdyscyplinowanej oceny, bez ślepego entuzjazmu ani odruchowego odrzucania.
Podsumowanie recenzji
The Truth About Crypto zbiera mieszane recenzje, a jego średnia ocena wynosi 3,64 na 5. Wielu czytelników uważa książkę za pouczającą i przystępną, chwaląc jej szerokie omówienie kryptowalut i technologii blockchain. Niektórzy doceniają wyjaśnienia Edelmana i jego porady inwestycyjne, inni krytykują książkę za przychylność wobec inwestowania w kryptowaluty. Krytycy zwracają uwagę, że informacje mogą być nieaktualne ze względu na szybko zmieniający się rynek kryptowalut. Ogólnie czytelnicy uznają ją za dobry wstęp do tematyki aktywów cyfrowych, mimo pewnych powtórzeń i elementów promocyjnych.
Inni czytali również
Słowniczek
technologia rozproszonego rejestru (DLT)
Wspólny cyfrowy rejestrSystem, w którym zapisy są przechowywane na wielu komputerach, a nie wyłącznie przez jedną organizację. Uczestnicy mogą porównywać zapisy i, zależnie od systemu, uzgadniać prawidłowe aktualizacje za pomocą określonej procedury. Blockchain jest jedną z form technologii rozproszonego rejestru. Współdzielenie zapisów może ograniczyć pracę związaną z uzgadnianiem danych, ale nie gwarantuje, że informacje wprowadzone do systemu są prawidłowe.
gospodarka uwierzytelniania (authentication economy)
Weryfikacja bez wzajemnego zaufaniaTermin używany przez Edelmana na określenie handlu, w którym strony polegają na zapisach możliwych do zweryfikowania kryptograficznie, zamiast wyłącznie na wzajemnych zapewnieniach lub zapisach pośrednika. Blockchain może sprawić, że zmiana zapisanych transakcji bez wykrycia będzie trudna. Termin ten opisuje zmianę sposobu weryfikowania zapisów, a nie zanik wszelkiego zaufania, instytucji prawnych czy ludzkiego osądu.
skrót kryptograficzny (hash)
Cyfrowy odcisk danychCiąg znaków kodu komputerowego wygenerowany na podstawie danych. Nawet niewielka zmiana danych źródłowych powoduje powstanie innego skrótu kryptograficznego, dzięki czemu systemy mogą wykryć, czy informacje zostały zmienione. Blockchainy wykorzystują skróty kryptograficzne do łączenia zapisów i pomagają chronić ich integralność. Skrót może ujawnić, że dane zmieniono, ale nie potwierdza, że pierwotne dane były prawdziwe.
klucz prywatny
Tajne poświadczenie dostępu do aktywówPoświadczenie kryptograficzne służące do autoryzowania transakcji dotyczących aktywów cyfrowych powiązanych z portfelem. Należy chronić je przed ujawnieniem i utratą. Osoba, która uzyska klucz, może być w stanie przenieść aktywa, natomiast jego utrata może uniemożliwić dostęp do nich. Portfel zazwyczaj zarządza kluczami i transakcjami, zamiast przechowywać monety jako przedmioty fizyczne.
mechanizmy konsensusu
Zasady weryfikowania zapisówProcedury, za pomocą których sieć blockchain uzgadnia, które transakcje lub aktualizacje są prawidłowe. W mechanizmie Proof of Work uczestnicy wykonują obliczenia, natomiast w mechanizmie Proof of Stake walidatorzy są wybierani w zależności od aktywów zaangażowanych w sieć. Poszczególne mechanizmy wiążą się z różnymi kompromisami dotyczącymi bezpieczeństwa, kosztów, szybkości i zarządzania.
trylemat
Trójstronny kompromis w blockchainieTrudność w jednoczesnym osiągnięciu decentralizacji, bezpieczeństwa i skalowalności w systemie blockchain. Projekt może kłaść nacisk na zdecentralizowaną sieć i wysoki poziom bezpieczeństwa, obsługując przy tym mniej transakcji, albo dążyć do większej szybkości i skali, godząc się na inne kompromisy. Termin ten opisuje wyzwanie projektowe, a nie twierdzenie, że każdy projekt napotyka identyczne ograniczenia.
inteligentny kontrakt
Kod blockchaina uruchamiany po spełnieniu warunkuOprogramowanie wdrożone w blockchainie, które wykonuje określone działania po spełnieniu zaprogramowanych warunków. Może koordynować transfery lub inne funkcje, bez konieczności ręcznego przetwarzania każdego etapu. Inteligentne kontrakty mogą ograniczać część prac administracyjnych, ale zależą od poprawności kodu i mogą opierać się na zewnętrznych informacjach dostarczanych przez inne systemy.
stablecoin (kryptowaluta o stabilnej wartości)
Aktywo, którego celem jest utrzymanie stabilnej wartościAktywo cyfrowe zaprojektowane tak, by utrzymywać wartość powiązaną z punktem odniesienia, często walutą państwową, taką jak dolar amerykański. Stabilność może zależeć od rezerw, zabezpieczenia lub mechanizmu algorytmicznego. Samo deklarowane powiązanie z daną wartością nie dowodzi, że zabezpieczenie jest wystarczające ani że posiadacze mają ochronę prawną porównywalną z ochroną depozytów bankowych.
token niewymienialny (NFT)
Unikatowy token oparty na blockchainieToken zaprojektowany tak, by można go było odróżnić od innych tokenów, a nie wymieniać na nie w stosunku jeden do jednego. Może rejestrować powiązanie z przedmiotem cyfrowym lub fizycznym, takim jak dzieło sztuki lub przedmiot kolekcjonerski. Unikatowość tokena nie potwierdza automatycznie praw autorskich, posiadania fizycznego przedmiotu ani pełnego zakresu praw przysługujących właścicielowi.
nowoczesna teoria portfela (Modern Portfolio Theory)
Ramy analizy relacji ryzyka i stopy zwrotu portfelaPodejście związane z ekonomistą Harrym Markowitzem, w którym inwestycje ocenia się jako elementy portfela, a nie w oderwaniu od niego. Łączenie aktywów, których stopy zwrotu nie zmieniają się równolegle, może wpłynąć na ogólne ryzyko i stopę zwrotu portfela. W tych ramach ważną rolę odgrywa korelacja, ale korelacje mogą się zmieniać i nie gwarantują, że dywersyfikacja zapobiegnie stratom.
uśrednianie ceny zakupu (dollar cost averaging)
Regularne, zaplanowane inwestowaniePodejście inwestycyjne, w którym dana osoba inwestuje zaplanowaną kwotę w regularnych odstępach czasu, zamiast angażować całą kwotę od razu. Gdy ceny się zmieniają, za każdą wpłatę można nabyć inną ilość aktywa. Może to rozłożyć zakupy w czasie, ale nie gwarantuje zysku ani niższego kosztu niż w przypadku jednorazowej inwestycji całej kwoty.
FAQ
O czym jest The Truth About Crypto?
- Przystępny, szeroki przewodnik: The Truth About Crypto autorstwa Ric Edelman to przystępne omówienie kryptowalut, technologii blockchain, NFT i innych aktywów cyfrowych, którego celem jest przybliżenie tych zagadnień czytelnikom.
- Nacisk na edukację finansową: Książka podkreśla, jak ważne jest zrozumienie aktywów cyfrowych zarówno dla inwestorów indywidualnych, jak i doradców finansowych, wskazując na ich znaczenie w świecie finansów.
- Możliwości inwestycyjne i ryzyko: Omawia potencjalne możliwości inwestycyjne i związane z nimi ryzyko, stanowiąc praktyczny przewodnik po szybko zmieniającym się rynku aktywów cyfrowych.
Dlaczego warto przeczytać The Truth About Crypto?
- Wiedza ekspercka: Ric Edelman jest cenionym edukatorem finansowym i doradcą, który przedstawia cenne spostrzeżenia osobom chcącym zrozumieć aktywa cyfrowe.
- Przystępny język: Książka jest napisana prostym językiem, dzięki czemu złożone zagadnienia, takie jak blockchain i kryptowaluty, są zrozumiałe dla czytelników o różnym przygotowaniu.
- Aktualne informacje: W miarę jak aktywa cyfrowe zyskują na znaczeniu, książka dostarcza aktualnych informacji, które mogą pomóc czytelnikom być na bieżąco i podejmować świadome decyzje inwestycyjne.
Jakie są najważniejsze wnioski z The Truth About Crypto?
- Zrozumienie blockchaina: Książka wyjaśnia przełomowy potencjał technologii blockchain dla światowego handlu, podkreślając jej zdolność do eliminowania pośredników i zwiększania przejrzystości.
- Strategie inwestycyjne: Edelman omawia praktyczne strategie inwestowania w aktywa cyfrowe, w tym dywersyfikację i ostrożne określanie ich udziału w portfelu.
- Świadomość regulacyjna: Zwraca uwagę na zmieniające się otoczenie regulacyjne i podkreśla, jak ważne jest śledzenie zmian, które mogą wpłynąć na inwestycje.
Jakie są najlepsze cytaty z The Truth About Crypto i co oznaczają?
- „Technologia blockchain napędza jeden z najbardziej rewolucyjnych okresów w finansach od czasów renesansu.”: Cytat podkreśla przełomowy potencjał blockchaina i sugeruje, że może on zasadniczo zmienić systemy finansowe.
- „Ignorowanie kryptowalut jest najmniej racjonalną reakcją na nie.”: Edelman podkreśla, jak ważne jest zainteresowanie się aktywami cyfrowymi, i zachęca czytelników do poznania tej nowej klasy aktywów.
- „Aby przyciągnąć pozostałe 98%, musimy podlegać regulacjom.”: Cytat zwraca uwagę na rolę regulacji w budowaniu szerszej akceptacji i zaufania do kryptowalut.
Jak Ric Edelman definiuje aktywa cyfrowe w The Truth About Crypto?
- Szeroka definicja: Aktywa cyfrowe definiowane są jako „binarne odwzorowanie czegokolwiek, co ma wartość ekonomiczną i może być własnością”, w tym kryptowalut i tokenów.
- Rodzaje aktywów cyfrowych: Książka dzieli aktywa cyfrowe na kryptowaluty, NFT i stablecoiny, z których każdy rodzaj ma inne zastosowania i cechy.
- Znaczenie zrozumienia: Zrozumienie aktywów cyfrowych ma kluczowe znaczenie dla poruszania się po rynku i podejmowania świadomych decyzji inwestycyjnych.
Czym jest technologia blockchain według The Truth About Crypto?
- Technologia rozproszonego rejestru: Blockchain opisany jest jako zdecentralizowany, rozproszony rejestr, który zapisuje transakcje na wielu komputerach, zapewniając bezpieczeństwo i przejrzystość danych.
- Eliminacja pośredników: Umożliwia bezpośrednie transakcje między stronami bez pośredników, obniżając koszty i zwiększając szybkość.
- Zastosowania wykraczające poza waluty: Blockchain znajduje zastosowanie w różnych sektorach, między innymi w zarządzaniu łańcuchem dostaw i ochronie zdrowia, i ma potencjał, by zrewolucjonizować handel.
Jakie strategie inwestycyjne Ric Edelman zaleca w The Truth About Crypto?
- Strategia alokacji 1%: Edelman sugeruje rozpoczęcie od niewielkiej, wynoszącej 1% portfela alokacji w aktywa cyfrowe, aby uzyskać ekspozycję bez podejmowania nadmiernego ryzyka.
- Dywersyfikacja: Podkreśla znaczenie dywersyfikacji inwestycji między różnymi klasami aktywów, w tym aktywami cyfrowymi, w celu ograniczenia ryzyka i poprawy wyników portfela.
- Perspektywa długoterminowa: Zachęca do długoterminowego podejścia do inwestowania i skupienia się na potencjalnym przyszłym wzroście, który może przynieść znaczące zyski.
Jak The Truth About Crypto omawia ryzyko inwestowania w aktywa cyfrowe?
- Zmienność rynku: Omawia naturalną zmienność aktywów cyfrowych i zwraca uwagę na możliwość znacznych zysków i strat, dlatego świadomość ryzyka ma kluczowe znaczenie.
- Ryzyko regulacyjne: Podkreśla niepewność otoczenia regulacyjnego i potrzebę śledzenia zmian, które mogą wpłynąć na inwestycje.
- Zagrożenia dla bezpieczeństwa: Omawia ryzyko związane z cyberbezpieczeństwem i zaleca środki ostrożności, takie jak korzystanie z bezpiecznych portfeli i ostrożne obchodzenie się z danymi osobowymi.
Jak The Truth About Crypto omawia otoczenie regulacyjne aktywów cyfrowych?
- Wyzwania związane z jurysdykcją: Wyjaśnia, że zdecentralizowany charakter aktywów cyfrowych komplikuje działania regulacyjne i egzekwowanie przepisów.
- Różne podejścia: Przedstawia różne podejścia państw do regulacji — od sprzyjających rozwiązań prawnych po surowe zakazy — co ma kluczowe znaczenie dla inwestorów na rynkach globalnych.
- Przyszłość regulacji: Podkreśla potrzebę jasnych regulacji, które budują zaufanie i sprzyjają upowszechnianiu się aktywów cyfrowych, przynosząc korzyści zarówno inwestorom, jak i organom regulacyjnym.
Czym jest yield farming i jak omawia go The Truth About Crypto?
- Definicja yield farmingu: Opisany jest jako pożyczanie lub staking aktywów cyfrowych w celu uzyskania odsetek, co pozwala osiągać zyski niezależnie od wzrostu cen.
- Potencjalne zyski: Książka zwraca uwagę na wysokie zyski, niekiedy przekraczające 12% rocznie, ale ostrzega przed ryzykiem, takim jak brak nadzoru regulacyjnego.
- Zalecana ostrożność: Zaleca dokładne rozważenie ryzyka przed rozpoczęciem yield farmingu oraz zrozumienie jego mechanizmów i potencjalnych pułapek.
Jak mogę zacząć korzystać z aktywów cyfrowych po przeczytaniu The Truth About Crypto?
- Poszerzaj wiedzę: Nadal zdobywaj wiedzę o aktywach cyfrowych z wiarygodnych źródeł i poznawaj podstawy, by podejmować świadome decyzje.
- Wybierz renomowaną giełdę: Wybierz godną zaufania giełdę aktywów cyfrowych, stosującą solidne środki bezpieczeństwa i cieszącą się dobrą reputacją w branży.
- Zacznij od małej kwoty: Zacznij od niewielkiej inwestycji, na przykład 1% portfela, i stopniowo buduj pozycję, stosując takie strategie jak uśrednianie ceny zakupu.
Jakie rodzaje aktywów cyfrowych omówiono w The Truth About Crypto?
- Kryptowaluty: Waluty cyfrowe wykorzystujące kryptografię dla bezpieczeństwa i działające w oparciu o technologię blockchain; przykładami są Bitcoin i Ethereum.
- Tokeny niewymienialne (NFT): Unikatowe aktywa cyfrowe reprezentujące własność konkretnych przedmiotów, takich jak dzieła sztuki lub przedmioty kolekcjonerskie, i potwierdzające własność oraz pochodzenie.
- Stablecoiny: Waluty cyfrowe zaprojektowane tak, by utrzymywać stabilną wartość, często powiązane z walutami fiducjarnymi, co ogranicza zmienność i zapewnia wiarygodny środek wymiany.
Pobierz PDF
Pobierz EPUB
.epub idealnie nadaje się do czytania e-booków na telefonach, tabletach i czytnikach.