Temel Çıkarımlar
1. İnsanları Sorundan Ayırın: Pozisyonlara Değil, Çıkarlarına Odaklanın
Bir müzakerenin temel sorunu, çatışan pozisyonlarda değil, her iki tarafın ihtiyaçları, istekleri, endişeleri ve korkuları arasındaki çatışmadadır.
Pozisyon pazarlığından kaçının. Pozisyonlara odaklanmak genellikle akılsızca anlaşmalara ve ilişkilerin zarar görmesine yol açar. Bunun yerine, bu pozisyonları yönlendiren temel çıkarları dikkate alın. Bu yaklaşım, daha yaratıcı çözümler bulmanızı ve karşılıklı fayda sağlayan sonuçlar elde etmenizi sağlar.
İlişki sorunlarını esas konulardan ayırın. İnsanlarla ilgili problemleri doğrudan ele alın; onları yatıştırmak için maddi tavizler vermeyin. Anlaşma ya da anlaşmazlıktan bağımsız olarak sağlam bir çalışma ilişkisi kurun. Bu ayrım, insanlara karşı yumuşak, soruna karşı ise kararlı olmanızı mümkün kılar.
- İnsanları sorundan ayırmanın temel unsurları:
- Kendi ve karşı tarafın duygularını tanıyıp anlamak
- Aktif dinleyerek söylenenleri kabul etmek
- Karşı taraf hakkında değil, kendiniz hakkında konuşmak
- Sadece boş laf etmek için değil, amaçla konuşmak
2. Karşı Tarafın Bakış Açısını ve Çıkarlarını Anlayın
Karşı tarafın çıkarlarını takdir etmesini istiyorsanız, önce onların çıkarlarını takdir ettiğinizi gösterin.
Empati çok önemlidir. Onların yerine kendinizi koyarak bakış açılarını anlamaya çalışın; katılmasanız bile. Bu, onaylamak değil, anlamak demektir. Çıkarlarını anladığınızı göstermek, onların da sizin çıkarlarınızı dinleme olasılığını artırır.
Gizli çıkarları ortaya çıkarın. Söylenen pozisyonların ötesine bakarak temel çıkarları keşfedin. “Neden?” ve “Neden olmasın?” sorularını sorarak motivasyonları ve endişeleri açığa çıkarın. Unutmayın, her tarafın genellikle birden fazla çıkarı vardır.
- Dikkate alınması gereken ortak çıkarlar:
- Temel insan ihtiyaçları (güvenlik, ekonomik refah, aidiyet duygusu, tanınma, hayat üzerinde kontrol)
- İlişkileri koruma, maliyetleri azaltma veya çatışmadan kaçınma gibi ortak çıkarlar
- Karşılıklı kazanç için uyumlu çıkarlar
3. Karar Vermeden Önce Karşılıklı Kazanç İçin Birden Fazla Seçenek Üretin
Önce icat edin, sonra karar verin.
Erken yargılamadan kaçının. Seçenek üretme sürecini, bunlar arasından seçim yapma sürecinden ayırmak daha yenilikçi çözümler bulmanızı sağlar. Eleştiri yapmadan beyin fırtınası yaparak pastayı büyütün, sonra bölün.
Ortak kazançlar arayın. Paylaşılan veya uyumlu çıkarları belirleyin, sonra bu çıkarları tatmin eden seçenekler geliştirin. Farklı çıkarlar, inançlar veya kaynaklar arasındaki farklılıkları her iki taraf için değer yaratmak üzere kullanın.
- Seçenek üretme teknikleri:
- Net kurallarla beyin fırtınası oturumları düzenlemek
- Sorunu farklı uzman bakış açılarıyla değerlendirmek
- Bir taraf için daha az önemli konuları, diğer taraf için daha önemli konularla paketlemek
- Olası anlaşmaların çeşitli versiyonlarını geliştirmek (örneğin, daha sıkı/esnek, kapsamı geniş/dar, süresi uzun/kısa)
4. Çözümleri Değerlendirmek ve Seçmek İçin Nesnel Kriterler Kullanın
Nesnel kriterlerin kullanılmasını talep edin.
Kararları baskı değil, ilkelere dayandırın. Potansiyel çözümleri değerlendirmek için adil standartlar veya prosedürler üzerinde anlaşın. Bu yaklaşım, anlaşmaya varmayı kolaylaştırır ve irade savaşlarından kaçınarak ilişkileri korur.
Mantığa açık olun. Kendi lehine olan standartları savunurken, karşı tarafın farklı kriter önerilerine de açık olun. Hangi standartların durumunuza en uygun olduğunu belirleyin.
- Nesnel kriter örnekleri:
- Piyasa değeri
- Emsal kararlar
- Bilimsel değerlendirme
- Mesleki standartlar
- Verimlilik
- Maliyetler
- Mahkemenin vereceği karar
- Ahlaki standartlar
- Eşit muamele
- Gelenek
- Karşılıklılık
5. BATNA’nızı (Müzakere Edilmiş Anlaşmaya En İyi Alternatif) Geliştirin
Müzakere etmenizin sebebi, müzakere etmeden elde edebileceğiniz sonuçlardan daha iyisini üretmektir.
Çıkış noktanızı bilin. BATNA, önerilen herhangi bir anlaşmanın karşılaştırılacağı standarttır. Müzakere gücünüzü belirler ve sizi olumsuz şartları kabul etmekten veya olumlu şartları reddetmekten korur.
BATNA’nızı geliştirin. BATNA ne kadar iyiyse, müzakere gücünüz o kadar artar. Alternatiflerinizi güçlendirmek için aktif olarak çalışın.
- BATNA geliştirme adımları:
- Anlaşma sağlanamazsa atılabilecek adımların listesini oluşturun
- Daha umut verici fikirleri geliştirin ve pratik alternatiflere dönüştürün
- En iyi görünen alternatifi geçici olarak seçin
6. Zor Taktiklerle Müzakere Jujitsusu Uygulayın
Geri itmeyin. Pozisyonlarını ileri sürdüklerinde reddetmeyin. Fikirlerinize saldırdıklarında savunmaya geçmeyin. Size saldırdıklarında karşı saldırı yapmayın. Tepki vermeyi reddederek kısır döngüyü kırın.
Zorlayıcı taktikleri tanıyın ve etkisiz hale getirin. Kasıtlı aldatma, psikolojik savaş ve pozisyon baskısı gibi yaygın oyunların farkında olun. Aynı şekilde karşılık vermek yerine, karşı tarafın dikkatini sorunun esaslarına yönlendirin.
Soru sorun ve sessiz kalın. Çıkarları ortaya çıkarmak, fikirlerinize eleştiri davet etmek ve pozisyonlarının arkasındaki mantığı keşfetmek için sorular sorun. Sessizlik, karşı tarafı yeniden düşünmeye veya detay vermeye teşvik eden güçlü bir araçtır.
- Müzakere jujitsusunun temel unsurları:
- Size yönelik saldırıları soruna yönlendirmek
- Saldırılarını soruna yapılmış saldırılar olarak yeniden yorumlamak
- Soru sormak ve duraklamak
- Sessizliği stratejik kullanmak
7. Kişilik, Kültür ve Güç Dinamiklerindeki Farklılıkları Aşın
Durumu karşı tarafın gördüğü gibi görebilmek, ne kadar zor olursa olsun, bir müzakerecinin sahip olabileceği en önemli becerilerden biridir.
Bireysel ve kültürel farklılıklara uyum sağlayın. İletişim tarzları, değerler ve karar alma süreçlerindeki farklılıklara duyarlı olun. Stereotiplemeden kaçının, gerçek kültürel farklılıklara saygı gösterin.
Güç dengesizlikleriyle başa çıkın. Daha güçlü bir rakiple karşılaştığınızda, çıkarlar ve nesnel kriterlere odaklanın. BATNA’nızı geliştirerek müzakere gücünüzü artırın.
- Kültürlerarası müzakerelerde dikkate alınması gerekenler:
- Tartışmaların hızı ve resmiyeti
- İlişkilerin mi yoksa işlemlerin mi öncelikli olduğu
- Doğrudan mı dolaylı mı iletişim tarzı
- Kısa vadeli mi uzun vadeli mi odak
- Bireysel mi yoksa kolektif mi karar alma
8. Seçenek Üretmekten Taahhüt Vermeye Kademeli Olarak Geçin
Çıkarlarınızın peşinden ısrarcı olun ama herhangi bir çözüme katı şekilde bağlı kalmayın.
Başından itibaren kapanışı düşünün. Başarılı bir anlaşmanın nasıl görünebileceğini hayal edin ve geriye doğru giderek gerekli adımları ve olası engelleri belirleyin.
Çerçeve anlaşması kullanın. Nihai anlaşma için önemli konuların ele alınmasını sağlamak ve tartışmalara yapı kazandırmak amacıyla bir taslak veya şablon oluşturun.
- Taahhüde doğru ilerleme adımları:
- Olası şartları taslak halinde yazın, taahhütleri geçici tutun
- Her konu için seçenek aralığını daraltın
- Gerekirse konular arasında gidip gelerek hem detaylara hem genel pakete odaklanın
- Öneriler sorgulandığında temel çıkarları açıklayın
- Yeni bilgi veya mantıkla ikna olunursa düşüncelerinizi değiştirmeye açık olun
9. Soruna Karşı Sert, İnsanlara Karşı Yumuşak Olun
İnsanları sorundan ayırın.
İlişki sorunlarını doğrudan ele alın. İnsanlarla ilgili problemleri maddi tavizlerle çözmeye çalışmayın. Müzakerenin sonucundan bağımsız olarak güven ve uyum oluşturun.
Pozisyonlara değil, çıkarlarına odaklanın. Her iki tarafın temel ihtiyaç ve endişelerine yoğunlaşarak, tarafların pozisyonlarından geri adım atmadan herkesin memnun kalacağı çözümler bulabilirsiniz.
- Soruna sert, insanlara yumuşak yaklaşmanın teknikleri:
- Endişelerinizi saldırmadan ifade etmek için “Ben” dili kullanmak
- Duyguları ve algıları kabul etmek, mutlaka katılmak zorunda olmamak
- Kişisel saldırıları ortak çözülmesi gereken sorunlar olarak yeniden çerçevelemek
- Karşı tarafın olumlu niyet veya çabalarını destekleme fırsatları aramak
10. Gerekirse Müzakere Sürecini Kendisi Üzerinde Müzakere Edin
Her konuyu nesnel kriterler arayışı olarak çerçeveleyin.
Müzakere süreci hakkında açık olun. Karşı tarafın verimsiz veya adaletsiz taktikler kullandığını düşünüyorsanız, bunu doğrudan gündeme getirin. Nasıl müzakere edeceğinizi müzakere edin.
Alternatif yaklaşımlar önerin. Pozisyon pazarlığı işe yaramıyorsa, çıkarlar ve nesnel kriterlere odaklanan prensipli müzakere gibi yöntemler önerin.
- Süreci müzakere etme adımları:
- Sorun yaratan taktik veya davranışı tanımlayın
- Konuyu karşı tarafla açıkça gündeme getirin
- Taktiklerin meşruiyetini ve etkinliğini sorgulayın
- Çıkarlar ve nesnel kriterler temelinde bu konuda müzakere edin
İnceleme Özeti
Getting to Yes, prensipli müzakere için pratik stratejiler sunan vazgeçilmez bir rehber olarak geniş çapta takdir ediliyor. Okuyucular, pozisyonlar yerine çıkarlar üzerinde durmayı, insanları sorunlardan ayırmayı ve karşılıklı fayda sağlayan çözümler aramayı öğütleyen kısa ve uygulanabilir tavsiyelerini özellikle değerli buluyor. Birçok kişi kitabı aydınlatıcı ve hemen hayatın çeşitli alanlarında uygulanabilir olarak nitelendiriyor. Bazıları kitabı biraz kuru veya temel bulsa da, çoğu yorumcu iş ve kişisel yaşamda müzakere becerilerini geliştirmek isteyen herkese şiddetle tavsiye ediyor.
Diğer Okunanlar
PDF İndir
EPUB İndir
.epub dijital kitap formatı; telefonlarda, tabletlerde ve e-kitap okuyucularda okumak için idealdir.