Rozpocznij darmowy okres próbny
Popularne Nowości Gatunki Autorzy
EnglishEnglish
EspañolSpanish
简体中文Chinese
繁體中文Chinese (Traditional)
FrançaisFrench
DeutschGerman
日本語Japanese
PortuguêsPortuguese
ItalianoItalian
한국어Korean
РусскийRussian
NederlandsDutch
العربيةArabic
PolskiPolish
हिन्दीHindi
Tiếng ViệtVietnamese
SvenskaSwedish
ΕλληνικάGreek
TürkçeTurkish
ไทยThai
ČeštinaCzech
RomânăRomanian
MagyarHungarian
УкраїнськаUkrainian
IndonesiaIndonesian
DanskDanish
SuomiFinnish
БългарскиBulgarian
עבריתHebrew
NorskNorwegian
HrvatskiCroatian
CatalàCatalan
SlovenčinaSlovak
LietuviųLithuanian
SlovenščinaSlovenian
СрпскиSerbian
EestiEstonian
LatviešuLatvian
فارسیPersian
മലയാളംMalayalam
தமிழ்Tamil
اردوUrdu
Wyszukiwanie...
SoBrief
Strach

Strach

Tytuł oryginalny: Fear
Trump w Białym Domu
Współpracownicy zabierają Trumpowi z biurka projekt decyzji handlowej, zanim doprowadzi on do zerwania kluczowego sojuszu.
autor: Bob Woodward 2018 448 stron
3.87
65 000+ ocen
Słuchaj
Immersyjne
V2.3
Amazon Kindle Audible
Wypróbuj pełny dostęp przez 3 dni
Odblokuj słuchanie i więcej!
Kontynuuj

Kluczowe wnioski

Strach może wymusić posłuszeństwo, ale nie zapewni spójnego działania rządu

List znika. We wrześniu 2017 roku Gary Cohn zabrał z biurka prezydenta projekt zarządzenia o wycofaniu Stanów Zjednoczonych z umowy handlowej z Koreą Południową, KORUS. Cohn i sekretarz sztabu Rob Porter obawiali się, że Trump może je podpisać, nie rozumiejąc konsekwencji dla bezpieczeństwa. Korea Południowa gościła 28 500 amerykańskich żołnierzy i dysponowała systemami wywiadowczymi, które mogły wykryć start północnokoreańskiej rakiety w ciągu siedmiu sekund, w porównaniu z piętnastoma minutami w przypadku systemów na Alasce.

Wpływanie przez zastraszanie. Trump traktował strach i demonstracje siły jako sposoby zdobywania przewagi. Pomocnicy odpowiadali jednak niekiedy ukrywaniem dokumentów, opóźnianiem decyzji lub omijaniem go. Woodward ukazuje paradoks: styl zarządzania prezydenta mógł skłaniać ludzi do posłuszeństwa, a zarazem zmniejszać niezawodność aparatu rządowego.

Analiza

Uderza to, że strach pełni tu zarazem funkcję narzędzia władzy i źródła szkód instytucjonalnych. W organizacji przywódca może wymuszać działanie, jednocześnie zniechęcając podwładnych do przekazywania niepożądanych informacji. Jest to szczególnie niebezpieczne, gdy decyzje zależą od wiedzy specjalistycznej, której przywódca sam nie posiada. Sprawa KORUS ujawnia też napięcie konstytucyjne: pracownicy uważali, że zapobiegają poważnemu błędowi, a zarazem udaremniali wyrażony zamiar prezydenta. To nie jest po prostu opowieść o odważnych pomocnikach ani o lekkomyślnym przywództwie. Pokazuje, dlaczego trwałe mechanizmy kontroli są ważniejsze niż prywatne akty ratowania sytuacji.

Stwórz ślad dokumentacyjny między impulsem przywódcy a działaniem państwa

Słaba osłona. Do obowiązków Portera należało organizowanie dokumentów prezydenckich i przeprowadzanie decyzji przez procedurę kontroli. Gdy Trump żądał działania, pomocnicy często zwlekali, występowali o opinię prawną albo czekali, aż jego uwaga skieruje się gdzie indziej. W sierpniu 2017 roku Porter i szef personelu John Kelly wymagali, by decyzje prezydenta dokumentowano i podpisywano przed ich wdrożeniem. Oświadczyli też, że zarządzenia wykonawcze powinny być poddawane kontroli prawnej.

Procedura napotkała opór. System miał zapobiec przekształcaniu doraźnych poleceń w politykę państwa. Trump mógł jednak wydawać instrukcje ustnie, zlecać przygotowanie projektu innym kanałem albo działać, zanim dotarły dokumenty. W sporze o KORUS Cohn i Porter obawiali się, że list leżący na biurku prezydenta zostanie podpisany, więc go zabrali. Formalne procedury pomagały, ale nie zapewniały skutecznej kontroli nad prezydentem, który mógł je omijać.

Analiza

Przypomina to inżynierię bezpieczeństwa w dziedzinach, w których jeden impulsywny ruch może mieć nieodwracalne skutki. Listy kontrolne, dokumentacja i niezależna weryfikacja wprowadzają tarcie właśnie tam, gdzie najbardziej kusi pośpiech. Procedura nie zawsze jest jednak mądra: może stać się narzędziem, za pomocą którego niewybierani urzędnicy zastępują własnym osądem osąd wybranego przywódcy. Przydatne rozróżnienie przebiega między przejrzystą kontrolą a działaniem zakulisowym. Dobrze zaprojektowana procedura uwidacznia rozbieżności, odnotowuje, kto podjął decyzję, i wyjaśnia, kto ma do niej prawne uprawnienia. Gdy tych warunków brakuje, opóźnienie może raz zapobiec szkodzie, a innym razem osłabić odpowiedzialność.

Instynkt kampanijny może przyciągać uwagę, ale rządzenie wymaga systemów

Mała kampania, wielka szansa. W sierpniu 2016 roku kampania Trumpa miała niewiele poza kilkoma pracownikami i wsparciem Krajowego Komitetu Partii Republikańskiej. Steve Bannon uprościł przekaz, skupiając go na imigracji, miejscach pracy w przemyśle i sprzeciwie wobec wojen zagranicznych, przedstawiając Trumpa jako buntownika przeciwko establishmentowi, któremu odpowiadał schyłek kraju. Kellyanne Conway twierdziła, że ukryty wyborca Trumpa może odczuwać niepokój o swoją sytuację ekonomiczną, nawet jeśli w innych kwestiach się z nim nie zgadza.

Dane spotkały się z intuicją. Krajowy Komitet Partii Republikańskiej zapewnił informacje o wyborcach, pracowników terenowych i metody targetowania, w tym działania mające dotrzeć z kartami do głosowania przedterminowego do prawdopodobnych zwolenników. Conway namawiała kampanię, by skupiła się na stanach wahających się, a nie na sondażach ogólnokrajowych. Książka sugeruje, że znaczenie miały wiece i wizerunek outsidera, ale to republikańska machina zapewniła dużą część działań w terenie, których kampanii brakowało.

Analiza

Sukces kampanii ilustruje dobrze znane rozróżnienie w polityce: przekaz może mobilizować tożsamość i niezadowolenie, a machina wyborcza przekuwa tę energię w głosy. System targetowania Krajowego Komitetu Partii Republikańskiej i opis wyborców o sprzecznych odczuciach przedstawiony przez Conway pokazują, dlaczego zachowań politycznych nie da się sprowadzić do jednej kwestii ani jednej kategorii demograficznej. Opowieść nie dowodzi jednak, że wynik przesądziło jedno hasło, jeden doradca czy jedno narzędzie analityczne. Historie o kampaniach są szczególnie podatne na zniekształcenia wynikające z wiedzy po fakcie, bo zwycięzcy potrafią przedstawić improwizację jako przemyślany plan. Trwalsza lekcja jest taka, że emocjonalna siła przekazu i zdolność do jego wdrożenia uzupełniają się, lecz nie zastępują.

Nie pozwól, by rywalizujące ośrodki władzy zastąpiły odpowiedzialne przywództwo

Biały Dom podzielony na silosy. Szef personelu Reince Priebus nie radził sobie z koordynowaniem działań Bannona, córki prezydenta Ivanki, zięcia Jareda Kushnera i członków gabinetu. Bannon i Kushner podejrzewali się nawzajem o przecieki. Ivanka i Bannon spierali się o zakres swoich uprawnień. Kushner potrafił odwrócić decyzje kampanii podjęte po spotkaniach, podczas gdy inni doradcy próbowali go omijać.

Brak stabilnej hierarchii służbowej. Priebus opisywał miejsce pracy, w którym wpływowe osoby włączały się do rozmów bez jasno określonych obowiązków, a prezydent zasięgał opinii różnych ludzi i podsycał konflikty. Kelly później próbował zaprowadzić porządek, lecz Trump nadal telefonował i podejmował decyzje poza kontrolą szefa personelu. Skutkiem nie była tyle konstruktywna debata, ile rywalizacja o wpływy i niejasny podział odpowiedzialności.

Analiza

Problem organizacyjny nie polega tyle na obecności silnych osobowości, ile na sprawowaniu władzy bez jasnej odpowiedzialności. Badania nad złożonymi organizacjami często odróżniają konstruktywny sprzeciw od rozproszonego dowodzenia: pierwszy poprawia decyzje, jeśli role i uprawnienia decyzyjne są jasno określone; drugie zaciera odpowiedzialność za skutki. Dostęp rodziny, osobista lojalność i nieformalny wpływ mogą być atutami w małej firmie, ale rząd musi koordynować działania różnych agencji i zachowywać dokumentację. Obraz nieustannej rywalizacji wewnętrznej przedstawiony w książce jest wyrazisty, choć sama uporządkowana hierarchia nie gwarantowałaby trafnej polityki. Najważniejsze jest widoczne przejście od porady przez decyzję do odpowiedzialności.

Oceniaj hasła dotyczące handlu z perspektywy pracowników, konsumentów i całego łańcucha dostaw

Jeden deficyt, rozbieżne wyjaśnienia. Trump i doradca ds. handlu Peter Navarro traktowali deficyt handlowy jako dowód na to, że Stany Zjednoczone są wykorzystywane. Gary Cohn argumentował, że sam deficyt nie świadczy o szkodach gospodarczych: usługi stanowiły ponad 80 procent produkcji Stanów Zjednoczonych, a konsumenci mogli korzystać z tańszego importu. Cohn pokazał też Trumpowi dane o rynku pracy wskazujące, że pracownicy przemysłu dobrowolnie odchodzili z tych miejsc pracy.

Koszty przenoszą się dalej. Cohn ostrzegał, że cła na stal mogą podnieść koszty dla producentów samochodów, branży budowlanej i firm rurociągowych, nawet jeśli przyniosą korzyści producentom stali. W marcu 2018 roku Trump ogłosił cła w wysokości 25 procent na stal i 10 procent na aluminium. Cohn, który sprzeciwiał się tej polityce, wkrótce potem zrezygnował. Spór ujawnił przepaść między prostą obietnicą przywrócenia miejsc pracy w fabrykach a bardziej złożoną strukturą gospodarki.

Analiza

Spór ten stanowi cenną lekcję ekonomii politycznej: łączne korzyści z handlu mogą współistnieć z dotkliwymi stratami skoncentrowanymi w konkretnych miejscowościach, sektorach i grupach pracowników. Argument Cohna dotyczący efektywności uwzględnia ceny dla konsumentów i zmieniającą się gospodarkę, ale nie usuwa społecznych kosztów upadku przemysłu. Z drugiej strony cła mogą pomóc wąskiej grupie producentów, nakładając ukryte koszty na branże wykorzystujące chroniony surowiec. Rzetelna analiza polityki musi prześledzić obie strony tego łańcucha. Książka oddaje starcie różnych modeli gospodarczych, ale właściwe pytanie nie brzmi, czy handel jest w ogóle dobry czy zły. Chodzi o to, kto zyskuje, kto płaci i jakie wsparcie ułatwia dostosowanie się do zmian.

Traktuj sojusze jako infrastrukturę bezpieczeństwa, a nie rachunki za pomoc zagraniczną

Cena przesłaniała cel. Trump wielokrotnie kwestionował koszty utrzymywania sił amerykańskich w Korei Południowej i deficyt handlowy w relacjach z Seulem. Mattis i inni urzędnicy argumentowali, że sojusz pomaga powstrzymywać Koreę Północną i zapewnia dostęp do systemów wywiadowczych zdolnych wykryć start rakiety znacznie szybciej niż systemy stacjonujące na Alasce. Ostrzegali też, że wycofanie się z KORUS może zaszkodzić szerszym relacjom.

Ten sam argument dotyczył NATO. Trump skupiał się na tym, że Stany Zjednoczone wydają więcej niż niektórzy europejscy członkowie sojuszu, podczas gdy urzędnicy wyjaśniali, że cel przeznaczania dwóch procent PKB na obronność był wspólnym zobowiązaniem, a nie rachunkiem do zapłacenia Waszyngtonowi. Mattis bronił sojuszu jako podstawy bezpieczeństwa. Trump ostatecznie oświadczył, że Stany Zjednoczone pozostaną w NATO, nadal jednak naciskał na sojuszników, by wydawali więcej.

Analiza

Sojusz działa jak ubezpieczenie: jego wartość częściowo widać w ponoszonych dziś kosztach, a częściowo w kryzysach, do których nigdy nie dochodzi. Dlatego trudno go uzasadniać prostym bilansem rocznym. Argumentacja urzędników jest najmocniejsza, gdy wskazuje konkretne zdolności, takie jak wczesne ostrzeganie, odstraszanie i dostęp, zamiast odwoływać się wyłącznie do tradycji. Żądanie Trumpa, by sprawiedliwiej dzielić się obciążeniami, nie jest samo w sobie nieracjonalne, bo sojusze zależą również od poczucia uczciwego podziału obowiązków. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy każdą relację traktuje się jak transakcję, która powinna przynieść natychmiastową nadwyżkę. Partnerstwa strategiczne przynoszą korzyści wspólne, odłożone w czasie i trudne do precyzyjnego wycenienia.

Określ, czym ma być zwycięstwo, zanim wyślesz więcej żołnierzy na wojnę bez końca

Szesnaście lat bez jasno określonego celu. Trump wielokrotnie potępiał wojnę w Afganistanie i pytał, dlaczego Stany Zjednoczone nadal tam pozostają. Jego doradcy dyskutowali, czy celem jest zapobieżenie kolejnemu atakowi terrorystycznemu, wsparcie rządu afgańskiego, wywarcie presji na Pakistan czy doprowadzenie do politycznego porozumienia z talibami. Nie potrafili uzgodnić, jak miałby wyglądać sukces.

Plan działania i sprzeczność. McMaster zaproponował cztery R (R4s): wzmocnienie sił afgańskich, zmianę kierunku pomocy, dążenie do pojednania i współpracę z podmiotami regionalnymi. Trump zgodził się wysłać kilka tysięcy dodatkowych żołnierzy, ale dokument strategiczny nadal uznawał pat za prawdopodobny. Publiczne deklaracje o zwycięstwie współistniały z wewnętrznym przekonaniem, że talibowie mogą nadal zdobywać teren. Książka pokazuje, jak liczebność wojsk stawała się miarą postępu, choć polityczny cel końcowy nie był ustalony.

Analiza

To klasyczny problem strategii: środki łatwiej policzyć niż cele. Liczebność wojsk, budżety i operacje dają widoczne oznaki aktywności, podczas gdy legitymizacja polityczna i trwałe porozumienie są trudniejsze do zmierzenia. Cztery R miały uporządkować działania, ale żadne ramy nie rozstrzygną sporu o to, czy celem jest zwalczanie terroryzmu, budowanie państwa czy wycofanie wojsk. Bez wyraźnej teorii łączącej zasoby z rezultatami każde kolejne rozmieszczenie wojsk grozi przedłużeniem poprzedniego. Długa wojna może jednak służyć węższemu celowi ochronnemu, nawet bez zwycięstwa. Uczciwe pytanie brzmi, czy cel ten uzasadnia koszty i czy da się go jasno określić.

Oddzielaj ustalenia wywiadu od sensacyjnych twierdzeń podważających zaufanie

Zderzyły się dwa rodzaje informacji. W styczniu 2017 roku szefowie wywiadu poinformowali Trumpa, że Rosja ingerowała w wybory i że Władimir Putin wolał, by wygrał Trump. Ocena nie stwierdzała, że Trump lub jego sztab współpracowali z Rosją. Następnie James Comey osobno poinformował go o zarzutach zawartych w dossier Steele’a, w tym o twierdzeniach dotyczących prostytutek w Moskwie.

Standardy dowodowe miały znaczenie. Źródła dossier nie przeszły badań wariograficznych, a zawarte w nim twierdzenia nie zostały zweryfikowane. Dyrektor CIA John Brennan powiedział, że były zgodne z innymi informacjami wywiadowczymi, natomiast były dyrektor wywiadu James Clapper obawiał się o wiarygodność źródeł. Włączenie dossier rozwścieczyło Trumpa i pogłębiło jego nieufność wobec agencji wywiadowczych. Woodward argumentuje, że dołączenie sensacyjnych, niepewnych zarzutów do ważnej oceny wywiadowczej osłabiło wiarygodność lepiej uzasadnionych ustaleń.

Analiza

Wywiad musi komunikować niepewność, nie wyolbrzymiając twierdzeń ani nie ukrywając informacji, które mogą mieć znaczenie. Ten epizod pokazuje koszt zatarcia różnic między poziomami pewności w jednym briefingu. Ocena dotycząca ingerencji kierowanej przez państwo i niezweryfikowany zarzut dotyczący życia prywatnego wymagają odmiennych oznaczeń, dowodów i sposobu postępowania. Rozróżnienie ma znaczenie także dla zaufania publicznego: sceptycyzm wobec jednego słabego twierdzenia nie powinien automatycznie podważać niezwiązanych z nim ustaleń, ale urzędnicy powinni brać pod uwagę, że odbiorcy mogą potraktować briefing jako niepodzielną całość. Krytyka sposobu przedstawienia sprawy w książce jest przekonująca, choć sam materiał pozostaje złożony, bo źródła i poziomy pewności poszczególnych agencji nie były identyczne.

Publiczne wystąpienie prezydenta może przekształcić kryzys w próbę charakteru

Trzy wypowiedzi zmieniły bieg wydarzeń. Po starciach białych suprematystów z kontrdemonstrantami w Charlottesville w sierpniu 2017 roku Trump najpierw potępił nienawiść i przemoc, sugerując zarazem, że odpowiedzialność ponoszą różne strony. Doradcy namawiali go do jednoznacznego potępienia neonazistów i białych suprematystów. Następnego dnia wygłosił takie oświadczenie, po czym na konferencji prasowej zmienił stanowisko, ponownie przypisując winę obu stronom i broniąc protestujących przeciwko usuwaniu pomników Konfederacji.

Reakcja rozlała się szeroko. Przedstawiciele świata biznesu zrezygnowali z członkostwa w prezydenckich radach doradczych, a szefowie rodzajów sił zbrojnych wydali publiczne oświadczenia potępiające rasizm i ekstremizm. Wypowiedzi Trumpa stały się głównym tematem, wypierając prace nad polityką, które jego personel chciał wysunąć na pierwszy plan. Epizod pokazał, jak kilka zdań może określić publiczny obraz administracji, niezależnie od starannie przygotowanego przekazu, który je otacza.

Analiza

Wypowiedzi publiczne nie są ozdobnikiem towarzyszącym polityce. W czasie kryzysu sygnalizują, jakich norm przywódcy będą bronić i które grupy uznają za część wspólnoty politycznej. Ta sekwencja pokazuje też, jak niespójne deklaracje tworzą przestrzeń interpretacyjną, którą wypełniają na własny sposób sojusznicy, przeciwnicy i instytucje. Przywódca może uważać zmianę stanowiska za elastyczność albo opór wobec nacisków; odbiorcy mogą uznać ją za ujawnienie jego prawdziwych preferencji. Sama retoryka nie rozstrzyga jednak o intencjach, a interpretacja tego epizodu stała się przedmiotem zażartego sporu partyjnego. Praktyczna lekcja jest węższa: gdy kryzys dotyczy norm obywatelskich, niejednoznaczność może stać się działaniem niosącym konsekwencje.

Nie myl współpracy w postępowaniu prawnym z dowodem niewinności ani winy

Dowd postawił na współpracę. Prawnik Trumpa, John Dowd, argumentował, że przekazanie dokumentów i udostępnienie świadków może przyspieszyć zakończenie śledztwa Muellera skuteczniej niż powszechne blokowanie dostępu do informacji. Jak twierdził Dowd, Biały Dom przekazał około 20 tysięcy stron dokumentów, kampania 1,4 miliona stron, a 37 świadków dobrowolnie rozmawiało ze śledczymi.

Prezydent był ryzykownym świadkiem. Dowd omawiał z Trumpem pytania i doszedł do wniosku, że Trump odbiega od tematu, zgaduje i ma trudności z przypominaniem sobie wydarzeń. Gdy zespół Muellera przedstawił 49 proponowanych pytań, Dowd odradził wywiad. Trump chciał zeznawać, a Dowd zrezygnował, gdy nie zdołał zmienić jego zdania. Sceny te ukazują strategię zespołu prawnego i jego ocenę pamięci prezydenta, ale same w sobie nie przesądzają o zasadności śledztwa.

Analiza

Współpraca jest wyborem proceduralnym, a nie werdyktem. Może świadczyć o poszanowaniu dochodzenia, ograniczyć spór o dowody, ale też narazić klienta na ryzyko, jeśli jego wspomnienia okażą się niespójne. Odmowa może chronić prawa procesowe, a zarazem podsycać podejrzenia opinii publicznej. Rola Dowda zwraca też uwagę na problem granic: prezydent jest jednocześnie osobą podlegającą kontroli i zwierzchnikiem instytucji, która musi działać w trakcie tej kontroli. Książka zapewnia wyjątkowo bliski wgląd w strategię obrony, lecz czytelnicy powinni odróżniać ocenę prawnika od rozstrzygnięcia wydanego przez właściwy organ. Postępowanie prawne jest najbardziej wiarygodne wtedy, gdy ani współpracy, ani oporu nie uznaje się za dowód.

Oceniaj uchwaloną politykę, nie groźby, projekty ani telewizyjne deklaracje

Uchwalono jedną ważną ustawę. W pierwszym roku urzędowania Trumpa jedyną uchwaloną ważną ustawą była reforma podatkowa. Stawka podatku dochodowego od osób prawnych spadła z 35 do 21 procent, a obniżki podatków dla osób fizycznych miały wygasnąć po 2025 roku. Szacowano, że w ciągu dziesięciu lat ustawa zwiększy deficyt federalny o 1,5 biliona dolarów.

Deklaracje nie były rezultatami. Trump wielokrotnie groził wycofaniem się z KORUS, NAFTA i Światowej Organizacji Handlu, ale pracownicy jego administracji opóźniali lub blokowali niektóre proponowane działania. Administracja ogłosiła też strategię dla Afganistanu, w której uznano, że pat jest prawdopodobny. Różnica ma znaczenie: dramatyczne ogłoszenie może zdominować wiadomości, ale trwały bilans tworzą ustawy, wdrożone rozwiązania i ich koszty.

Analiza

Rozróżnienie między działaniami a rezultatami ma kluczowe znaczenie dla oceny władzy wykonawczej. Przemówienie, zarządzenie czy groźba to działanie; jego wpływ na instytucje, rynki, bezpieczeństwo i obywateli to rezultat. Samo liczenie ustaw również nie wystarcza, bo znaczenie mają decyzje władzy wykonawczej i relacje międzynarodowe. Ustawa podatkowa stanowi jednak konkretny sprawdzian zdolności administracji do przekształcenia deklarowanego priorytetu w prawo, a szacunek dotyczący deficytu zwraca uwagę na kompromisy wykraczające poza triumfalne ogłoszenie. Relacja w książce zachęca do bardziej zdyscyplinowanego bilansu: co się zmieniło, dla kogo, jakim kosztem i na jak długo?

Analiza

Strach. Trump w Białym Domu to oparta na reportażu historia polityczna, zbudowana z poszczególnych scen, a nie z jednego modelu wyjaśniającego. Jej główna myśl wyłania się z kontrastu między władczym stylem prezydenta a działaniami ludzi z jego otoczenia, którzy próbowali ograniczać jego skutki. Zniknięcie listu dotyczącego KORUS to wyjątkowo skondensowany obraz na otwarcie: pracownicy uważali, że impulsywne działanie może zagrozić układom wywiadowczym i wojskowym, więc po cichu udaremnili wyrażony zamiar prezydenta. Ten schemat powraca w książce w kontekście handlu, bezpieczeństwa narodowego, polityki kadrowej i komunikacji publicznej.

Relacja jest najmocniejsza, gdy sprzeczne motywacje ujawniają się przy podejmowaniu konkretnej decyzji. Argumenty gospodarcze Gary’ego Cohna, obrona sojuszy przez Mattisa, polityczne rady Grahama i strategia prawna Dowda pokazują, jak wiedza specjalistyczna i osobisty dostęp wpływały na bieg wydarzeń. Książka nie sprowadza wszystkiego do opowieści o samym chaosie: Trump czasami przyjmował rady, administracja zorganizowała szczyt z Arabią Saudyjską, przeprowadziła atak w Syrii po rozważeniu dostępnych wariantów i uchwaliła ważną ustawę podatkową. Te wydarzenia komplikują portret i sprawiają, że powracające problemy z koordynacją stają się jeszcze bardziej wymowne.

Główne napięcie analityczne wynika ze zderzenia uprawnień prezydenta z próbami jego pracowników, by go opóźniać, ukierunkowywać na inne rozwiązania lub blokować. Takie interwencje mogą zapobiegać szkodom, ale zarazem zaciemniają odpowiedzialność i osłabiają zwykłe mechanizmy podejmowania decyzji. Narracja wyraziście ukazuje to napięcie, nie rozstrzyga jednak, kiedy sprzeciw jest uzasadniony.

Metoda reporterska zapewnia wyjątkowy dostęp, ale ma też istotne ograniczenia. Woodward twierdzi, że książka opiera się na setkach godzin rozmów z uczestnikami wydarzeń, z których wiele nagrano, a także na notatkach i dokumentach. Wywiady przeprowadzano na zasadzie głębokiego utajnienia źródła informacji, a Trump odmówił rozmowy. W rezultacie powstał szczegółowy obraz wewnętrznych ocen i rozmów, a nie publiczne rozstrzygnięcie każdej spornej kwestii. Czytelnicy powinni odróżniać udokumentowane decyzje, interesowne interpretacje uczestników i wnioski autora. Trwała wartość książki polega na pokazaniu, jak osobowość, procedury, wiedza specjalistyczna i rywalizacja oddziaływały na siebie w obrębie władzy wykonawczej w ciągu jednego brzemiennego w skutki roku.

Podsumowanie w 30 sekund
W pierwszym roku prezydentury Trumpa jego współpracownicy czasem opóźniali, przekierowywali lub blokowali prezydenckie decyzje, ale obchodzenie procedur osłabiało rozliczalność i sprawiało, że odpowiedzialność za decyzje pozostawała niejasna. Wycofanie się z umowy handlowej w 2017 roku mogło zagrozić więziom bezpieczeństwa z Koreą Południową, w tym systemom wykrywającym start rakiety w ciągu siedmiu sekund. Cła miały przynieść korzyści fabrykom, ale groziły wzrostem kosztów w branżach wykorzystujących stal i aluminium. W Afganistanie wysłano dodatkowe wojska, nie ustalając, na czym miałby polegać sukces. Przyjęto tylko jedną ważną ustawę: obniżki podatków, które według prognoz miały zwiększyć deficyt o 1,5 biliona dolarów w ciągu dziesięciu lat.
Zawiera spoilery

Ostatnia aktualizacja:

Zgłoś problem

Podsumowanie recenzji

3.87 z 5
Średnia z 65 000+ ocen z Goodreads i Amazon.

Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda przedstawia szczegółowy obraz Białego Domu Trumpa, oparty na setkach godzin wywiadów. Recenzenci uznali książkę za wnikliwy i wiarygodny portret chaotycznej administracji, w którym Trump jawi się jako człowiek impulsywny, niedoinformowany i trudny do opanowania. Wielu czytelników uważało, że książka potwierdza to, co już było wiadomo o zachowaniu Trumpa i podejmowanych przez niego decyzjach. Niektórzy uznali styl za suchy, jednak większość doceniła dziennikarskie podejście Woodwarda i jego reputację rzetelnego autora. Szczególnie uwagę wielu czytelników zwróciły opisy wysiłków współpracowników, którzy próbowali powściągać impulsy Trumpa.

Twoja ocena:
4.4
219 ocen
Chcesz przeczytać całą książkę?

Słowniczek

KORUS

Porozumienie handlowe między USA a Koreą Południową

KORUS to umowa o wolnym handlu między Stanami Zjednoczonymi a Koreą Południową. W relacji Woodwarda miała znaczenie wykraczające poza handel, ponieważ szersze stosunki amerykańsko-południowokoreańskie wspierały sojusz wojskowy i wysoce poufne działania wywiadowcze. Trump wielokrotnie groził wycofaniem się z umowy, powołując się na deficyt handlowy i koszty utrzymania amerykańskich wojsk stacjonujących w Korei Południowej.

programy o specjalnym dostępie (Special Access Programs, SAP)

Ściśle tajne operacje

Programy o specjalnym dostępie to wyjątkowo wrażliwe programy wojskowe lub wywiadowcze, do których dostęp jest bardziej ograniczony niż w przypadku zwykłych informacji niejawnych. Książka opisuje programy związane z wykrywaniem północnokoreańskich prób rakietowych, operacjami cybernetycznymi oraz zdolnościami wywiadowczymi w Korei Południowej. Ich istnienie i szczegóły traktowano jako tajemnice bezpieczeństwa narodowego, a urzędnicy argumentowali, że pogorszenie stosunków amerykańsko-południowokoreańskich może zagrozić ważnym zdolnościom.

cztery R (R4s)

Czteroczęściowa strategia wobec Afganistanu

Cztery R były ramami, które H. R. McMaster opracował dla polityki USA w Afganistanie: wzmocnienie sił afgańskich, ukierunkowanie pomocy na obszary kontrolowane przez rząd, dążenie do pojednania i porozumienia politycznego oraz regionalizacja działań poprzez współpracę z sąsiednimi państwami i innymi podmiotami w regionie. Ramy te porządkowały proponowane działania, ale nie rozstrzygały szerszego pytania, na czym miałoby polegać trwałe zwycięstwo w Afganistanie.

ukryty wyborca Trumpa

Niezdecydowany lub nieprzekonany zwolennik Trumpa

Kellyanne Conway używała tego określenia w odniesieniu do wyborców, którzy mogli poprzeć Trumpa mimo zastrzeżeń wobec niego lub niezgody z częścią jego programu. Wśród jej przykładów byli ludzie, którym niełatwo było głosować na zamożnego republikanina albo którzy mieli inne poglądy w kwestii aborcji, lecz martwili się kosztami utrzymania lub pogorszeniem sytuacji gospodarczej. Ta koncepcja pomogła kampanii wyjść poza grono wyborców otwarcie deklarujących poparcie dla Trumpa.

spotkania w formule Track 1.5

Nieoficjalne rozmowy z udziałem urzędników

Spotkania w formule Track 1.5 to nieformalne rozmowy z udziałem urzędujących przedstawicieli rządu oraz byłych urzędników lub innych uczestników spoza administracji. W książce pełniły funkcję kanałów kontaktu między Amerykanami a Koreańczykami z Północy, gdy oficjalne negocjacje między rządami były ograniczone. Uczestnicy mogli podtrzymywać dialog, ale byli urzędnicy USA nie mogli składać wiążących propozycji w imieniu rządu.

dochodzenie na podstawie sekcji 301

Badanie nieuczciwych praktyk handlowych

Dochodzenie na podstawie sekcji 301 to postępowanie prowadzone przez Przedstawiciela Handlowego USA na mocy ustawy o handlu z 1974 roku, dotyczące praktyk handlowych innego państwa. Administracja wykorzystała tę procedurę do zbadania chińskiego podejścia do własności intelektualnej, technologii i innowacji. Wyniki dochodzenia mogły dać prezydentowi na mocy ustawy uprawnienia do zastosowania ograniczeń handlowych lub innych środków.

zespoły pościgowe ds. zwalczania terroryzmu (Counterterrorism Pursuit Teams, CTPT)

Afgańskie siły wspierane przez CIA

CTPT były afgańskimi zespołami paramilitarnymi opłacanymi, szkolonymi i kierowanymi przez CIA. Książka opisuje je jako tajne siły wykorzystywane do chwytania lub zabijania talibów i innych bojowników, także w ryzykownych operacjach transgranicznych. Niektórzy doradcy uważali, że rozszerzenie ich roli mogłoby stanowić alternatywę dla wysyłania kolejnych konwencjonalnych wojsk USA, natomiast przedstawiciele CIA zastanawiali się, czy agencja może wziąć na siebie taką odpowiedzialność.

cztery zapewnienia (Four Nos)

Zapewnienia dla Korei Północnej

Cztery zapewnienia były publicznymi deklaracjami sekretarza stanu Rexa Tillersona, że Stany Zjednoczone nie dążą do zmiany reżimu w Korei Północnej, upadku jej rządu, przyspieszenia zjednoczenia Korei Północnej i Południowej ani do pretekstu, by wysłać amerykańskie wojska na północ. Deklaracje miały zmniejszyć ryzyko błędnej oceny sytuacji, gdy administracja wywierała presję na Pjongjang.

FAQ

O czym jest książka Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda?

  • Relacja zza kulis: Książka przedstawia szczegółowy obraz pierwszego roku prezydentury Donalda Trumpa, skupiając się na wewnętrznych układach, podejmowaniu decyzji i najważniejszych wydarzeniach w Białym Domu.
  • Chaos i konflikty: Woodward opisuje prezydenturę naznaczoną nieporządkiem, rywalizującymi frakcjami i częstymi sporami o politykę, zwłaszcza w kwestiach handlu, bezpieczeństwa narodowego i polityki zagranicznej.
  • Relacja oparta na źródłach informowanych poufnie: Korzystając z setek godzin wywiadów i dokumentów, Woodward tworzy całościową opowieść o administracji, opartą na anonimowych, lecz zweryfikowanych źródłach.

Dlaczego warto przeczytać książkę Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda?

  • Bezprecedensowy dostęp i szczegółowość: Doświadczony dziennikarz Woodward daje rzadki wgląd w Biały Dom Trumpa, pokazując, jak za zamkniętymi drzwiami zarządzano polityką i kryzysami.
  • Zrozumienie współczesnej polityki: Książka pomaga pojąć złożoność rządzenia pod przywództwem nieprzewidywalnego lidera oraz wpływ jego prezydentury na sprawy USA i świata.
  • Znaczenie historyczne: Jako zapis przełomowej prezydentury jest lekturą obowiązkową dla wszystkich zainteresowanych współczesną polityką i systemem rządów w Ameryce.

Jakie są najważniejsze wnioski z książki Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda?

  • Chaos w Białym Domu: Administrację cechowały wewnętrzne spory, brak spójnej strategii i częste starcia między doradcami.
  • Trudności w prowadzeniu polityki: Do najważniejszych wyzwań należały wojny handlowe, kwestie bezpieczeństwa narodowego i dochodzenie dotyczące Rosji, a na wszystkie te sprawy wpływał impulsywny styl przywództwa Trumpa.
  • Wpływ na sprawowanie władzy: Książka pokazuje, jak zawirowania prawne, polityczne i osobiste wpływały na podejmowanie decyzji i odbiór społeczny.

Jak Bob Woodward opisuje przywództwo i styl zarządzania Donalda Trumpa w książce Strach. Trump w Białym Domu?

  • Impulsywność i improwizacja: Trump często podejmował decyzje spontanicznie, bez gruntownego przygotowania i strategii; wolał działać na wyczucie.
  • Zamiłowanie do chaosu: Akceptował nieporządek i ciągłe roszady wśród personelu, uznając je za pobudzające, a nie problematyczne.
  • Lojalność i strach jako narzędzia: Trump wymagał lojalności i wykorzystywał strach jako narzędzie zarządzania, nagradzając lub karząc doradców w zależności od ich oddania.
  • Wpływ mediów: Silnie ulegał wpływom mediów, zwłaszcza Fox News, które kształtowały jego codzienny plan działania i poglądy.

Jakie są najważniejsze cytaty z książki Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda i co oznaczają?

  • „Prawdziwa władza to — nawet nie chcę używać tego słowa — strach”. Trump postrzega przywództwo jako oparte na zastraszaniu i sile.
  • „Zabrałem to z jego biurka. Nie pozwoliłem mu tego zobaczyć. Nigdy nie zobaczy tego dokumentu. Trzeba chronić kraj”. Gary Cohn przyznaje, że usunął projekt listu, ilustrując wysiłki współpracowników, by powściągać impulsy Trumpa.
  • „Jesteś pieprzonym członkiem personelu! Nie jesteś nikim więcej niż pieprzonym członkiem personelu!”. Wybuch Steve’a Bannona skierowany do Ivanki Trump, ukazujący wewnętrzne walki o władzę.
  • „Jestem Ernestem Hemingwayem 140 znaków”. Tak Trump opisał swoje wpisy na Twitterze, podkreślając kluczową rolę mediów społecznościowych w jego strategii.

Jak książka Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda przedstawia wewnętrzne konflikty między doradcami Trumpa?

  • Walki frakcyjne: Książka opisuje starcia Steve’a Bannona, Jareda Kushnera, Gary’ego Cohna i Johna Kelly’ego, odzwierciedlające rywalizację odmiennych wizji polityki i strategii.
  • Spory o handel i imigrację: Doradcy gospodarczy, tacy jak Cohn i Porter, często sprzeciwiali się jastrzębiom, takim jak Navarro i Miller, co prowadziło do zażartych debat.
  • Napięcia wokół bezpieczeństwa narodowego: Wojskowi, tacy jak Mattis i McMaster, często nie zgadzali się z nominatami politycznymi i intuicjami Trumpa.
  • Rotacja na stanowiskach kierowniczych: Chaotyczna atmosfera prowadziła do częstych rezygnacji i zwolnień wśród najwyższych rangą współpracowników.

Jaką rolę odegrali Steve Bannon, John Kelly i Gary Cohn w książce Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda?

  • Steve Bannon: Jako główny strateg forsował nacjonalistyczno-populistyczny program, ścierał się z umiarkowanymi i członkami rodziny Trumpa, a ostatecznie zrezygnował wśród wewnętrznych konfliktów.
  • John Kelly: Mianowany szefem personelu Białego Domu, by zaprowadzić porządek, Kelly miał trudności z kontrolowaniem sytuacji i często prywatnie krytykował zachowanie Trumpa.
  • Gary Cohn: Jako dyrektor Narodowej Rady Gospodarczej próbował powściągać zapędy Trumpa w polityce handlowej, pomagał opracować reformę podatkową i zrezygnował po przegranej walce o cła.
  • Walki o władzę: Ich relacje i konflikty wpływały na kierunek działań administracji i rezultaty jej polityki.

Jak książka Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda wyjaśnia podejście Trumpa do polityki handlowej i ceł?

  • Obsesja na punkcie deficytu handlowego: Trump uważał, że duże deficyty handlowe szkodzą USA, i był zdeterminowany, by nałożyć cła, które miały je zmniejszyć.
  • Sprzeciw doradców: Eksperci gospodarczy, tacy jak Gary Cohn i Rob Porter, ostrzegali, że cła zaszkodzą gospodarce i zagrożą reformie podatkowej.
  • Spory o cła: Mimo sprzeciwu Trump wprowadził cła, co doprowadziło do rezygnacji i zakłóciło skoordynowane działania w polityce handlowej.
  • Skupienie na Chinach: Administracja wszczęła dochodzenia w sprawie chińskich praktyk, ale osobiste relacje Trumpa z Xi Jinpingiem komplikowały egzekwowanie przepisów.

Jakie informacje o dochodzeniu Muellera i strategii prawnej Trumpa przedstawia książka Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda?

  • Zakres dochodzenia: Śledztwo Muellera dotyczyło rosyjskiej ingerencji w wybory, możliwej zmowy, utrudniania wymiaru sprawiedliwości i interesów finansowych Trumpa.
  • Działania zespołu prawników: John Dowd, główny prawnik Trumpa, odradzał prezydentowi składanie zeznań, obawiając się pułapek związanych z krzywoprzysięstwem i tego, że Trump nie będzie potrafił trzymać się tematu.
  • Napięte negocjacje: Dowd prowadził szczegółowe rozmowy z zespołem Muellera, próbując ograniczyć narażenie Trumpa na ryzyko i kontrolować przebieg sprawy.
  • Rezygnacja Dowda: Gdy Trump nalegał, że chce zeznawać, Dowd zrezygnował, twierdząc, że nie jest w stanie uchronić prezydenta przed konsekwencjami prawnymi.

Jak książka Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda przedstawia sposób, w jaki administracja zajmowała się bezpieczeństwem narodowym i polityką zagraniczną?

  • Napięcia wokół Korei Północnej: Relacje Trumpa z Kim Jong Unem naznaczone były osobistą rywalizacją, groźbami oraz naprzemiennymi wypowiedziami wojowniczymi i pojednawczymi.
  • Bliski Wschód i Afganistan: Książka opisuje debaty o liczebności wojsk i strategii, trudności w osiągnięciu zwycięstwa w Afganistanie oraz zarządzaniu konfliktami na Bliskim Wschodzie.
  • Lekceważenie wojskowych doradców: Trump często podawał w wątpliwość wartość sojuszy i rozmieszczenia wojsk, czym frustrował generałów takich jak Mattis i McMaster.
  • Złożoność dyplomacji: Osobiste relacje Trumpa z przywódcami, takimi jak Xi Jinping, wpływały na decyzje polityczne, czasem wbrew radom ekspertów.

Jak książka Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda opisuje reakcję administracji na wydarzenia w Charlottesville i napięcia rasowe?

  • Początkowa niechęć do potępienia przemocy: Pierwszą reakcję Trumpa na brutalne zgromadzenie białych suprematystów uznano za niejednoznaczną. Obwiniał „wiele stron”, co wywołało powszechną krytykę.
  • Presja, by doprecyzować stanowisko: Doradcy pracowali nad mocniejszym, jednoczącym przemówieniem potępiającym rasizm i przemoc, ale późniejsze wypowiedzi Trumpa na nowo rozpaliły kontrowersje.
  • Konsekwencje polityczne: Wydarzenia doprowadziły do rezygnacji z rad doradczych przedstawicieli biznesu, publicznych reprymend ze strony dowódców wojskowych i pogłębienia podziałów w kraju.
  • Wpływ na odbiór społeczny: Sposób, w jaki potraktowano wydarzenia w Charlottesville, uwidocznił i zaostrzył podziały rasowe w kraju.

Co książka Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda ujawnia na temat wpływu Jareda Kushnera i Ivanki Trump?

  • Niezależne zaplecze władzy: Jared i Ivanka działali jako odrębny ośrodek w zachodnim skrzydle Białego Domu, często omijając tradycyjne kanały i wywołując napięcia z innymi wysoko postawionymi współpracownikami.
  • Wpływ na politykę: Angażowali się w kluczowe kwestie, takie jak dyplomacja na Bliskim Wschodzie, reforma imigracyjna i zmiany klimatyczne, czasami forsując rozwiązania sprzeczne z poglądami innych doradców.
  • Napięcia z personelem: Ich obecność i działania prowadziły do konfliktów z takimi osobami jak Steve Bannon i Reince Priebus.
  • Kontrola prawna: Interesy biznesowe Kushnera stały się przedmiotem zainteresowania śledztwa Muellera, co zwiększało presję i komplikowało wewnętrzne relacje.

O autorze

Robert „Bob” Upshur Woodward jest cenionym dziennikarzem śledczym i redaktorem naczelnym w „The Washington Post”. Zasłynął dzięki swojej roli w ujawnieniu afery Watergate wraz z Carlem Bernsteinem, która doprowadziła do rezygnacji prezydenta Nixona. Woodward napisał 12 bestsellerowych książek non-fiction i współtworzył materiały dziennikarskie uhonorowane Nagrodą Pulitzera. Jego twórczość wyróżnia się dokładnością badań i oparciem na źródłach wewnątrz opisywanych środowisk. Renoma Woodwarda jako rzetelnego i bezstronnego dziennikarza uczyniła go jednym z najbardziej szanowanych przedstawicieli amerykańskich mediów. Jego książki często przedstawiają szczegółowe relacje z działalności administracji prezydenckich i innych ważnych wydarzeń politycznych.

Pobierz PDF

Aby zachować streszczenie „Strach” na później, pobierz bezpłatny plik PDF. Możesz je wydrukować lub przeczytać offline w dogodnym dla siebie momencie.
Download PDF

Pobierz EPUB

Aby przeczytać streszczenie „Strach” na czytniku lub w aplikacji, pobierz bezpłatny plik EPUB. Cyfrowy format książki .epub idealnie nadaje się do czytania e-booków na telefonach, tabletach i czytnikach.
Download EPUB
Chcesz przeczytać całą książkę?
Obserwuj
Słuchaj
Główna
Swipe
Biblioteka
Aplikacja
Wypróbuj pełny dostęp przez 3 dni
Słuchaj, dodawaj zakładki i więcej
Porównaj funkcje Darmowy Pro
📖 Czytaj streszczenia
Czytaj nieograniczoną liczbę streszczeń. Darmowi użytkownicy otrzymują 3 miesięcznie
🎧 Słuchaj streszczeń
Słuchaj nieograniczonej liczby streszczeń w 40 językach
—
❤️ Nieograniczone zakładki
Darmowi użytkownicy mają limit 4
—
📜 Nieograniczona historia
Darmowi użytkownicy mają limit 4
—
📥 Nieograniczone pobieranie
Darmowi użytkownicy mają limit 1
—
Harmonogram bez ryzyka
Dziś: Uzyskaj natychmiastowy dostęp
Słuchaj pełnych streszczeń ponad 26 000 książek. To ponad 12 000 godzin audio!
Dzień 2: Przypomnienie o okresie próbnym
Wyślemy Ci powiadomienie, że okres próbny wkrótce się kończy.
Dzień 3: Rozpoczęcie subskrypcji
Opłata zostanie pobrana 25 lis,
anuluj w dowolnym momencie wcześniej.
Consume 2.8× More Books
2.8× więcej książek Słuchanie Czytanie
Nasi użytkownicy nas kochają
1M+ czytelników
Trustpilot Rating
TrustPilot
4.6 Doskonały
Ta strona to prawdziwa rewolucja. Czytam streszczenia książek szybciej niż kiedykolwiek. Bardzo, bardzo polecam.
— Dave G
Warte mojego czasu i pieniędzy, naprawdę dobrze zrobione. Nigdy nie widziałem tak dobrych streszczeń na innych stronach. Bardzo pomocne!
— Em
Gorąco polecam!! Fantastyczna usługa. Idealna dla tych, którzy chcą czegoś więcej niż zajawka, ale nie potrzebują wszystkich szczegółów pełnego audiobooka.
— Greg M
Oszczędź 62%
Roczny
$119.88 $44.99/rok/rok
$3.75/mies.
Miesięczny
$9.99/mies.
Rozpocznij 3-dniowy darmowy okres próbny
3 dni za darmo, potem $44.99/rok. Anuluj w dowolnym momencie.
Unlock a world of fiction & nonfiction books
Ponad 26 000 książek w cenie 2 książek
Przeczytaj dowolną książkę w 10 minut
Odkrywaj nowe książki jak na Tinderze
Zamów dowolną książkę, jeśli nie ma jeszcze streszczenia
Czytaj więcej książek niż ktokolwiek, kogo znasz
Aplikacja nr 1 dla miłośników książek
Lifelike & immersive summaries
30-dniowa gwarancja zwrotu pieniędzy
Pobieraj streszczenia w formatach EPUB i PDF
Anuluj w każdej chwili kilkoma kliknięciami

Dlaczego tylko jedno streszczenie?

Skaner
Znajdź kod kreskowy do zeskanowania

⭐
⭐
⭐
Mamy dla Ciebie specjalny prezent
Otwórz
Rabat 38%
RABAT DLA CIEBIE
⭐
⭐
⭐
$79.99
$49.99/rok
Tylko $4.16 miesięcznie
Kontynuuj
Wystarczą 2 kliknięcia, by zacząć. Rezygnacja jest bardzo prosta
Ustawienia
Ogólne
Widget
Ładowanie...