Rozpocznij darmowy okres próbny
Popularne Nowości Gatunki Autorzy
EnglishEnglish
EspañolSpanish
简体中文Chinese
繁體中文Chinese (Traditional)
FrançaisFrench
DeutschGerman
日本語Japanese
PortuguêsPortuguese
ItalianoItalian
한국어Korean
РусскийRussian
NederlandsDutch
العربيةArabic
PolskiPolish
हिन्दीHindi
Tiếng ViệtVietnamese
SvenskaSwedish
ΕλληνικάGreek
TürkçeTurkish
ไทยThai
ČeštinaCzech
RomânăRomanian
MagyarHungarian
УкраїнськаUkrainian
IndonesiaIndonesian
DanskDanish
SuomiFinnish
БългарскиBulgarian
עבריתHebrew
NorskNorwegian
HrvatskiCroatian
CatalàCatalan
SlovenčinaSlovak
LietuviųLithuanian
SlovenščinaSlovenian
СрпскиSerbian
EestiEstonian
LatviešuLatvian
فارسیPersian
മലയാളംMalayalam
தமிழ்Tamil
اردوUrdu
Wyszukiwanie...
SoBrief
Otoczeni przez narcyzów

Otoczeni przez narcyzów

Tytuł oryginalny: Surrounded by Narcissists
Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą
Gdy czar i przeprosiny przestają się składać w całość, dowiedz się, jak chronić własny osąd i zachować dostępne możliwości.
autor: Thomas Erikson 2022 307 stron
3.47
4000+ ocen
Słuchaj
Immersyjne
V2.3
Amazon Kindle Audible
Wypróbuj pełny dostęp przez 3 dni
Odblokuj słuchanie i więcej!
Kontynuuj

Kluczowe wnioski

Zanim kogoś nazwiesz narcyzem, odróżnij kliniczny narcyzm od zwykłego egoizmu.

Diagnoza jest konkretna. Narcystyczne zaburzenie osobowości (NPD) opisuje utrwalony wzorzec obejmujący wielkościowość, poczucie uprzywilejowania, silną potrzebę podziwu i ograniczoną empatię. Autor przytacza szacunki, według których kliniczne kryteria spełnia od 1 do 2 procent ludzi, zaznaczając jednocześnie, że cechy narcystyczne występują częściej. Mówienie głównie o sobie czy jednorazowe egoistyczne zachowanie nie wystarczają, by stwierdzić NPD.

Szukaj powtarzającego się wzorca. Autor wymienia takie zachowania, jak wykorzystywanie innych, odrzucanie krytyki, domaganie się szczególnych przywilejów i nieustanne kierowanie uwagi z powrotem na siebie. Diagnozę może postawić wyłącznie wykwalifikowany specjalista. W codziennym życiu bardziej przydatne jest pytanie, czy powtarzające się działania danej osoby krzywdzą innych, niż zastanawianie się, na jaką zasługuje etykietę.

Analiza

To rozróżnienie jest ważne, ponieważ etykiety psychologiczne mogą pomóc wyjaśnić powtarzające się zachowania, ale mogą też stać się bronią w zwykłym konflikcie. Zaburzenia osobowości to kategorie kliniczne, a nie synonimy nieprzyjemnego zachowania; diagnoza wymaga czegoś więcej niż listy objawów lub relacji jednej osoby. Skupienie się najpierw na zachowaniu jest i bardziej sprawiedliwe, i bardziej użyteczne: kieruje uwagę na obserwowalne działania, ich skutki oraz to, czy zmieniają się pod wpływem uwag. Zapobiega też fałszywemu wyborowi między usprawiedliwianiem krzywdzącego postępowania a udawaniem pewności co do czyjegoś życia wewnętrznego.

Przyjrzyj się temu, co poczucie uprzywilejowania odbiera wszystkim wokół tej osoby.

Nagrodą nie jest wyłącznie uwaga. Książka przedstawia zachowania narcystyczne jako dążenie do kontroli, statusu, podziwu, obsługi i specjalnego traktowania. Ktoś może przypisywać sobie zasługi za pracę współpracownika, oczekiwać, że inni przejmą zwykłe obowiązki, albo domagać się publicznych pochwał za datek na cel dobroczynny. Wspólnym mianownikiem nie jest sama pewność siebie, lecz traktowanie innych jak zasobów służących podtrzymywaniu wyobrażenia o własnej wyższości.

Koszty ponoszą inni. Autor porównuje to do zmiany w ruchu drogowym: większy samochód może dawać kierowcy poczucie bezpieczeństwa, a jednocześnie sprawiać, że kolizje stają się groźniejsze dla wszystkich pozostałych. Podobnie ktoś może podtrzymywać własne poczucie ważności, przerzucając koszty na rodzinę, współpracowników lub partnerów. W praktyce warto zauważyć, kto regularnie płaci za specjalne traktowanie jednej osoby.

Analiza

Perspektywa skupiona na kosztach jest trafniejsza niż samo pytanie, czy ktoś wydaje się arogancki. W organizacjach badacze często odróżniają indywidualne osiągnięcia od przerzucania kosztów na innych: osoba osiągająca dobre wyniki, która dzieli się zasługami i bierze odpowiedzialność, różni się od tej, która awansuje, obciążając współpracowników skutkami swoich działań. To porównanie chroni też przed idealizowaniem dominacji jako przywództwa. Nie każda nierówna relacja oznacza jednak wykorzystywanie; opieka, władza i czasowa zależność mogą być uzasadnione. Wzorzec staje się niepokojący, gdy potrzeby jednej osoby stale liczą się bardziej, a odpowiedzialność spoczywa tylko na jednej stronie.

Oceniaj zaufanie na podstawie konsekwencji, rzetelności i dotrzymywania słowa, nie uroku osobistego.

Zaufanie podlega trzem próbom. Książka opisuje zaufanie za pomocą przewidywalności, rzetelności i przekonania. Przewidywalność oznacza, że zachowanie nie zmienia się bez przerwy: od ciepła po wycofanie. Rzetelność dotyczy tego, czy obietnice i wyjaśnienia są zgodne z tym, co się dzieje. Przekonanie oznacza, że istnieją podstawy, by wierzyć, iż dana osoba będzie uwzględniać potrzeby drugiej strony także po początkowym okresie miodowym.

Porównuj słowa z czynami. Partner może obiecać, że przestanie cię poniżać, a potem powtórzyć to zachowanie; współpracownik może twierdzić, że skończył pracę, którą musieli dokończyć inni. Autor przekonuje, że niedawne postępowanie ma większe znaczenie niż dawne wspomnienia czyichś najlepszych zachowań. Zamiast traktować urok osobisty, przeprosiny lub dramatyczne deklaracje jako dowód, obserwuj, czy potwierdzają je czyny.

Analiza

Ten schemat zamienia niejasne poczucie nieufności w pytania, na które można odpowiadać, obserwując sytuację przez pewien czas. Przypomina ocenę niezawodności w inżynierii: system ocenia się na podstawie wielokrotnego działania, a nie najbardziej uspokajającej demonstracji. Skupienie na najnowszych dowodach jest przydatne, bo ludzie i okoliczności się zmieniają. Zaufania nie da się jednak sprowadzić do rejestru. Stres, choroba, nieporozumienie i różne możliwości mogą zaburzać konsekwencję bez złych intencji. Najważniejsze jest to, czy można szczerze rozmawiać o problemach i czy naprawa prowadzi do trwałej zmiany.

Zwolnij tempo rozmowy, gdy zmieniają się uczucia, oskarżenia lub fakty.

Manipulacja często mąci osąd. Książka opisuje bombardowanie miłością (love bombing) jako intensywne okazywanie uczuć, pochwały lub prezenty na początku znajomości, które mogą szybko wywołać przywiązanie, zanim relacja zostanie dobrze poznana. Opisuje też gaslighting — wzorzec zaprzeczania wydarzeniom lub zmieniania ich przebiegu w sposób, który sprawia, że druga osoba zaczyna wątpić we własną pamięć. Inne taktyki to skąpe okazywanie uznania, przerzucanie winy, wzbudzanie poczucia winy i zmienianie tematu, gdy ktoś zadaje pytania.

Zadbaj o przestrzeń do namysłu. Autor radzi odkładać decyzje podejmowane pod presją, wracać do pierwotnej kwestii i jasno powtarzać swoją granicę, bez długiego uzasadniania. Na przykład osoba, której proponuje się przyjęcie ważnego zadania w pracy, może powiedzieć, że potrzebuje czasu do namysłu, a następnie później odmówić lub się zgodzić. Notatki i zachowane wiadomości mogą też pomóc uporządkować sporne fakty.

Analiza

Przydatna jest tu obserwacja, że presja zawęża uwagę: pilność, silne emocje i dezorientacja utrudniają porównywanie twierdzeń z dowodami. Badania nad nagrodami o zmiennym harmonogramie pomagają też wyjaśnić, dlaczego nieprzewidywalne okazywanie ciepła potrafi tak mocno przyciągać uwagę. Tych terminów używa się jednak czasem w internecie zbyt swobodnie. Zapomnienie jakiegoś szczegółu nie oznacza automatycznie gaslightingu, a intensywny romans na początku znajomości nie dowodzi manipulacji. Więcej mówią powtarzające się wzorce, ich skutki i reakcja na rozsądnie postawioną granicę niż pojedynczy dramatyczny incydent.

Pamiętaj, że empatia świadczy o człowieczeństwie, ale nie chroni przed manipulacją.

Żaden typ osobowości nie jest odporny na manipulację. Książka przekonuje, że manipulacja może działać na osoby inteligentne, odnoszące sukcesy i doświadczone zawodowo. Empatia może wręcz skłaniać kogoś do wysłuchania osoby, która przedstawia się jako cierpiąca. Autor przytacza przypadki ekspertów i współpracowników, którzy zaufali osobom, wobec których mieli powody do nieufności, pokazując, że wiedza specjalistyczna nie usuwa typowych społecznych martwych punktów.

Izolacja zwiększa zależność. Manipulujący partner może źle mówić o przyjaciołach, wywoływać konflikty w rodzinie albo przedstawiać aktywności poza związkiem jako przejaw nielojalności. Gdy zostaje mniej zaufanych osób, z którymi można się skonsultować, trudniej podważyć wersję wydarzeń przedstawianą przez partnera. Wcześniejsza trauma lub niepewność mogą też sprawiać, że niektóre punkty podatności stają się szczególnie skuteczne. Nie oznacza to, że osoba będąca celem ponosi odpowiedzialność za cudze niewłaściwe postępowanie; wyjaśnia natomiast, dlaczego ważne jest podtrzymywanie relacji z innymi.

Analiza

To przesłanie trafnie podważa przekonanie, że oszukiwane są wyłącznie osoby naiwne lub potrzebujące. Poznanie społeczne w dużej mierze opiera się na zaufaniu, zażyłości i kontekście, dlatego nawet inteligentne osoby mogą błędnie ocenić czyjeś motywy. Izolacja ma szczególne znaczenie, bo pozbawia człowieka informacji zwrotnej, którą zapewniają przyjaciele i współpracownicy. Nie należy jednak zmieniać podatności w profil potencjalnej ofiary. Osoby doświadczające przemocy bardzo się od siebie różnią, a zapobieganie jej powinno skupiać się na manipulacyjnych działaniach i dostępie do wsparcia, a nie na obwinianiu osób, które stały się celem.

Wyznacz granice dotyczące zachowania, dbaj o wsparcie i odejdź, jeśli krzywdzenie nie ustaje.

Nazwij zachowanie, nie diagnozę. Autor radzi opisać konkretne zachowanie i jasno określić granicę, zamiast nazywać kogoś narcyzem. Można powiedzieć, że publiczne obrażanie jest nie do przyjęcia i poprosić, by ustało. Jeśli rozmowa staje się dezorientująca lub przymuszająca, odłożenie odpowiedzi i powtarzanie tej samej granicy może zapobiec zgodzie udzielonej pod presją.

Oceniaj reakcję. Przeprosiny znaczą mniej niż zmiana zachowania. W miarę możliwości ograniczaj kontakt, chroń relacje z osobami, które cię wspierają, i rozważ odejście ze związku lub miejsca pracy, jeśli nadal ci szkodzi. Książka podkreśla, że regularne poniżanie, groźby i przemoc psychiczna nie są zwykłymi nieporozumieniami. Jeśli może być zagrożone bezpieczeństwo fizyczne, zadbaj przede wszystkim o bezpieczne odejście i poszukaj pomocy zaufanych osób lub specjalistów, zamiast konfrontować się z tą osobą w pojedynkę.

Analiza

Granica odnosząca się do konkretnego zachowania jest skuteczna, bo jest jasna i można sprawdzić, czy jest przestrzegana. Pozwala też uniknąć jałowego sporu o diagnozę, której druga osoba może nie uznawać. Najmocniejszym elementem tych rad jest nacisk na konsekwencję: granica bez określonego następstwa może stać się kolejną obietnicą, która niczego nie zmienia. Bezpośrednia konfrontacja nie jest jednak bezpieczna w każdej relacji przemocowej. Niezbędne mogą być praktyczne przygotowania, wsparcie zaufanych osób i wskazówki specjalisty, zwłaszcza gdy w grę wchodzą groźby, zależność finansowa, dzieci lub nękanie.

Dawaj dzieciom ciepło i odpowiedzialność, a nie pożyczone poczucie wyższości.

Historia Lindy pokazuje, jak utrwala się poczucie uprzywilejowania. Linda jest fikcyjną studentką, której rodzice opłacają mieszkanie, wykonują za nią obowiązki domowe i wielokrotnie ratują ją przed konsekwencjami jej decyzji. Jej egocentryczne nawyki nie są przedstawiane jako dowód diagnozy; opowieść pokazuje, jak reakcje rodziny mogą sprawiać, że takie zachowania wydają się normalne. Autor wiąże skłonności narcystyczne zarówno z cechami dziedziczonymi, jak i doświadczeniem, zaznaczając, że ich przyczyny nie zostały rozstrzygnięte.

Chwal dziecko, ale nie ogłaszaj, że jest lepsze od innych. Książka przywołuje badania, w których przecenianie dziecka przez rodziców — na przykład mówienie mu, że jest lepsze od innych — wiązało się z cechami narcystycznymi. Zestawia to z ciepłem i odpowiednimi granicami. Dzieci potrzebują też okazji, dostosowanych do wieku, by wnosić swój wkład, znosić rozczarowania i otrzymywać szczerą informację zwrotną na temat własnych działań. Celem jest wsparcie, które rozwija kompetencje, a nie ochrona przed każdą frustracją.

Analiza

Historia Lindy przedstawia subtelną kwestię utrwalania zachowań: ciągłe ratowanie dziecka może je nauczyć, że okazywanie cierpienia lub wywieranie presji uwalnia od zwykłych obowiązków. Psychologia rozwojowa w szerokim ujęciu potwierdza wartość ciepła połączonego z jasnymi, konsekwentnymi granicami — zamiast surowości lub bezgranicznego pobłażania. Trzeba jednak ostrożnie formułować wnioski przyczynowe. Wychowanie samo w sobie nie determinuje osobowości dziecka, a proponowane przez książkę wyjaśnienia społeczne są hipotezami, nie przepisem na wywołanie zaburzenia. Trwała lekcja polega na oddzieleniu wartości dziecka od twierdzenia, że zawsze ma rację.

Traktuj platformy społecznościowe jak rynki uwagi, a nie miarodajną ocenę własnej wartości.

Widoczność może sprawiać, że autoprezentacja wydaje się powszechna. Książka przekonuje, że platformy społecznościowe nagradzają częste publikowanie, starannie wyretuszowane zdjęcia i krótkie, łatwe w odbiorze wymiany zdań. Przywołuje badania studentów, w których odnotowano wzrost cech narcystycznych, ale odróżnia ten trend kulturowy od nagłego wzrostu liczby klinicznych przypadków NPD. Starannie wybrane zdjęcie z wakacji lub publiczna relacja o przekazanej darowiźnie mogą przyciągać podziw, nie mówiąc wiele o codziennym życiu danej osoby.

To, co widzisz w swoim kanale, jest wyborem. Użytkownicy widzą to, co inni postanawiają opublikować, a nie zrównoważony zapis ich życia. Autor opisuje porównywanie liczby obserwujących i wyidealizowanego stylu życia, po czym radzi na miesiąc odejść od platform, by sprawdzić, jaki przynosi to skutek. Ogólnie chodzi o to, by zauważyć, kiedy uwaga w internecie zaczyna wpływać na wybory bardziej niż rzeczywiste relacje lub wartościowa praca.

Analiza

Ujęcie platform jako rynków uwagi łączy indywidualne zachowania z mechanizmami, które promują określone treści: te przyciągające reakcje stają się bardziej widoczne, a cichą rzetelność trudniej zmierzyć. Może to normalizować autopromocję, nie dowodząc, że użytkownicy stali się bardziej narcystyczni. Wzrost mierzonych cech, zmiana tego, co ludzie publikują, oraz wzmacnianie przez algorytmy prowokacyjnych materiałów to odrębne twierdzenia. Miesięczna przerwa od platform może być pożytecznym osobistym eksperymentem, zwłaszcza jeśli służy sprawdzeniu nastroju i uwagi, a nie wydaniu moralnego wyroku na technologię.

Odrzucaj grupy, które żądają czci i karzą za szczery sprzeciw.

Duma z grupy może przerodzić się w poczucie krzywdy. Narcyzm zbiorowy to przekonanie, że własnej grupie należy się szczególne uznanie, którego inni jej odmawiają. Może chodzić o grupę narodową, polityczną, religijną lub związaną z inną tożsamością. W opisanym przez autora badaniu uczestnicy ostro zareagowali na krytykę Stanów Zjednoczonych ze strony fikcyjnego studenta zagranicznego, a niektórzy nadal byli rozgniewani, gdy dowiedzieli się, że student został zmyślony.

Zwróć uwagę na to, jak traktuje się sprzeciw. Sygnały ostrzegawcze to uznawanie krytyki grupy za atak na każdego jej członka, żądanie publicznego wyrażania lojalności i nazywanie osób z zewnątrz wrogami. Autor przekonuje, że takie mechanizmy mogą nasilać wrogość i tłumić dyskusję. Nie oznacza to, że solidarność grupowa jest z natury narcystyczna. Istotne jest to, czy grupa potrafi uznać własne błędy i dopuścić sprzeciw bez domagania się odwetu.

Analiza

To pojęcie pomaga wyjaśnić, dlaczego duma zbiorowa może być wyjątkowo wrażliwa na krytykę: postrzegana zniewaga grupy staje się osobistą krzywdą jej członków. Badania nad tożsamością społeczną pokazują też, że przynależność może być cenna, dlatego rozwiązaniem nie jest odrzucanie więzi z grupą. Kluczowa różnica przebiega między solidarnością, która dopuszcza wewnętrzną debatę, a tożsamością obronną, która uznaje krytyczne spojrzenie za zdradę. Etykietą tą należy posługiwać się ostrożnie, ponieważ grupy marginalizowane mogą domagać się uznania doznanych krzywd z uzasadnionych powodów, nie żądając wyższości.

Buduj pewność siebie na zdobytych umiejętnościach i wkładzie, a nie na aplauzie.

Szacunek do siebie nie jest poczuciem uprzywilejowania. Książka odróżnia zdrową samoocenę od narcyzmu: osoba pewna swojej wartości może cenić siebie, a jednocześnie liczyć się z innymi, natomiast narcystyczny stosunek do siebie skupia się na wyższości i pochwałach. Autor podważa założenie, że samo zachęcanie prowadzi do osiągnięć, przywołując eksperyment, w którym uczniowie otrzymujący komunikaty wzmacniające pewność siebie lepiej się poczuli, ale gorzej wypadli w późniejszym teście.

Niech dowodem będą rzeczywiste umiejętności. Autor radzi wybrać umiejętność, którą można opanować, ćwiczyć ją i dzielić się tym, czego się nauczyło, z inną osobą. Taki proces daje konkretne poczucie postępu, zamiast deklaracji o własnej wielkości. Wiąże też pokorę, wdzięczność, wartościową pracę i pomaganie innym z trwalszym poczuciem spełnienia. Książkę zamyka obraz kamieniarza, który postrzega żmudne zadanie jako część budowania czegoś służącego większej społeczności.

Analiza

To przydatna korekta zarówno nadmiernego samokrytycyzmu, jak i bezrefleksyjnego chwalenia. Pewność siebie oparta na kompetencjach znajduje potwierdzenie w badaniach: udana praktyka daje konkretne powody, by ufać własnym możliwościom, a wkład w coś większego łączy wysiłek z relacjami i celem. Wyniku badania szkolnego nie należy traktować jako dowodu, że zachęcanie szkodzi uczniom; pojedyncze badanie nie wystarczy, by uzasadnić tak szeroki wniosek. Trafniejsze jest rozróżnienie między pochwałą pompującą status a informacją zwrotną, która wskazuje na wysiłek, postęp i kolejne kroki.

Analiza

Najsilniejszym zabiegiem porządkującym książki jest powiązanie prywatnych zachowań z publicznymi bodźcami. Zaczyna od rozpoznawalnej osoby, która domaga się uwagi, przechodzi do relacji kształtowanych przez manipulację, a następnie rozszerza perspektywę na media społecznościowe, wychowanie i tożsamość grupową. Fikcyjna studentka Linda, której rodzice wielokrotnie ponoszą koszty jej wyborów, nadaje temu wywodowi ludzki wymiar. Jej historia skłania czytelników do zastanowienia się, jak można się nauczyć poczucia uprzywilejowania i jak można je utrwalać, bez zakładania, że każdy egoistyczny młody dorosły ma zaburzenie osobowości.

Najbardziej praktyczne fragmenty dotyczą zachowań, nie diagnoz. Porównywanie słów z czynami, zwracanie uwagi na powtarzające się wzorce, podtrzymywanie kontaktów z innymi, odkładanie decyzji podejmowanych pod presją i wyznaczanie konkretnych granic mogą być pomocne nawet wtedy, gdy etykieta pozostaje niepewna. Takie nawyki pozwalają reagować na obserwowalną krzywdę, zamiast próbować rozwikłać nierozwiązywalną zagadkę czyjegoś życia wewnętrznego.

Książka wysuwa też twierdzenia wymagające ostrożności. Przedstawia NPD jako zaburzenie wyjątkowo odporne na zmianę, czasem sugeruje, jakby empatia była nieobecna, i snuje przypuszczenia, że przemiany społeczne oraz pobłażliwe wychowanie zwiększają narcyzm. Źródło samo przyznaje, że istnieją rozbieżności i brakuje pełnych dowodów, ale stanowczy ton może sprawiać, że hipotezy brzmią jak ustalone fakty. System kolorów DISC przedstawiono jako użyteczne narzędzie analizy zachowania, lecz tekst nie wykazuje, że jest to zweryfikowane narzędzie kliniczne. Podobnie zmiany kulturowe w sposobie autoprezentacji same w sobie nie dowodzą wzrostu liczby zaburzeń osobowości.

Uważna lektura wymaga zatem rozróżnienia trzech poziomów: krzywdzącego czynu, powtarzającego się wzorca w relacjach i diagnozy klinicznej. Mogą się one nakładać, ale nie są tym samym. Książka jest najbardziej wartościowa, gdy skłania czytelników do ochrony własnej sprawczości, oceny zachowania w dłuższym czasie i opierania się bodźcom, które nagradzają autopromocję kosztem innych. Najmniej wiarygodna jest wtedy, gdy zachęca do pewności co do diagnoz, przyczyn lub możliwości wyleczenia. To rozróżnienie pozwala zachować praktyczny wymiar jej ostrzeżeń, nie zamieniając złożonego ludzkiego problemu w poszukiwanie czarnych charakterów.

Podsumowanie w 30 sekund
Szacuje się, że kliniczne narcystyczne zaburzenie osobowości dotyczy 1–2 procent ludzi, a same egoistyczne zachowania nie wystarczają do postawienia diagnozy. Zwracaj uwagę na powtarzające się krzywdzące zachowania, a zaufanie oceniaj na podstawie tego, czy obietnice i czyny są ze sobą zgodne w dłuższym czasie. Presja, przerzucanie winy i izolowanie mogą zaciemniać osąd, dlatego nie podejmuj pochopnych decyzji, utrzymuj wsparcie spoza relacji i jasno wyznaczaj granice. Jeśli krzywda nie ustaje, zadbaj przede wszystkim o bezpieczeństwo i rozważ odejście. Pewność siebie buduje się przez ćwiczenie umiejętności i wnoszenie własnego wkładu, a nie przez pochwały.
Zawiera spoilery

Ostatnia aktualizacja:

Zgłoś problem

Podsumowanie recenzji

3.47 z 5
Średnia z 4000+ ocen z Goodreads i Amazon.

Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą zbiera mieszane recenzje. Niektórzy czytelnicy uważają, że książka dostarcza informacji i pomaga rozpoznawać narcyzów oraz radzić sobie z nimi, inni zaś krytykują brak profesjonalnej wiedzy i powtarzalność treści. Do jej zalet należą praktyczne wskazówki i przykłady, z którymi można się utożsamić. Niektórzy recenzenci zauważają jednak, że książka nadmiernie upraszcza złożone zagadnienia i w dużej mierze opiera się na anegdotach, a nie dowodach naukowych. Szczególną krytykę budzą rozdziały o narcyzmie w społeczeństwie i wychowaniu. Ogólnie czytelnicy doceniają przystępny styl, ale przestrzegają przed traktowaniem książki jako ostatecznego źródła wskazówek psychologicznych.

Twoja ocena:
4.09
403 ocen
Chcesz przeczytać całą książkę?

Słowniczek

narcystyczne zaburzenie osobowości (NPD)

Utrwalone poczucie uprzywilejowania i potrzeba podziwu

Zaburzenie osobowości charakteryzujące się utrwalonym wzorcem wielkościowości, poczucia uprzywilejowania, potrzeby podziwu oraz trudności z rozpoznawaniem potrzeb innych osób lub reagowaniem na nie. Książka odróżnia tę diagnozę kliniczną od cech narcystycznych i sporadycznych egoistycznych zachowań. Diagnoza wymaga oceny wykwalifikowanego specjalisty, a nie nieformalnej listy kontrolnej czy opinii partnera lub partnerki.

ciemna triada

Trzy cechy osobowości związane z wykorzystywaniem innych

Grupa trzech powiązanych, lecz odrębnych konstruktów osobowości omawianych w książce: narcyzmu, psychopatii i makiawelizmu. Autor łączy je z koncentracją na sobie i manipulacją, a zarazem wskazuje na różnice między nimi. Narcyzm koncentruje się na poczuciu uprzywilejowania i potrzebie podziwu, psychopatia na bezduszności i impulsywności, a makiawelizm na celowym, strategicznym wykorzystywaniu innych.

DISC (dominacja, wpływ, stałość, sumienność)

Cztery kategorie stylów zachowania

Model zachowań, którego autor używa do opisu czterech stylów oznaczonych kolorami: czerwonym, żółtym, zielonym i niebieskim. W książce kategorie te ogólnie rozróżniają preferencje dotyczące działania lub interakcji, nastawienie na relacje lub fakty oraz stosunek do zmian. Model pełni funkcję nieformalnych ram objaśniających, a nie diagnozy narcyzmu ani miary klinicznej podatności.

bombardowanie miłością (love bombing)

Intensywne okazywanie uczuć na początku relacji

Wzorzec, w którym ktoś na wczesnym etapie relacji okazuje niezwykle intensywne uczucia, obsypuje drugą osobę pochwałami i prezentami lub składa obietnice. Książka ostrzega, że może to przyspieszać powstanie więzi, zanim druga osoba zdobędzie dość doświadczeń, by ocenić, czy pozorne oddanie jest stałe. Sama intensywna adoracja nie dowodzi manipulacji; znaczenie ma wzorzec zachowania i to, co następuje później.

gaslighting

Podważanie czyjejś pewności co do własnej pamięci

Manipulacyjny wzorzec zaprzeczania wydarzeniom, zmieniania ich obrazu lub przedstawiania ich w sprzeczny sposób, co prowadzi drugą osobę do kwestionowania własnych wspomnień lub osądu. Książka opisuje, jak drobne rozbieżności mogą przerodzić się w uporczywe poczucie dezorientacji. Termin ten najlepiej odnosić do powtarzającego się zniekształcania rzeczywistości, a nie do pojedynczego sporu, pomyłki czy różnicy w pamięci.

kultura narcystyczna

Normy społeczne nagradzające autoprezentację

Określenie używane w książce na opis środowiska społecznego, w którym zachowania kojarzone z narcyzmem, takie jak autopromocja, zabieganie o uwagę i traktowanie siebie jako kogoś wyjątkowego, stają się powszechne lub są nagradzane kulturowo. Nie oznacza to, że wszyscy w danej kulturze mają NPD. Autor omawia media społecznościowe, wychowanie i przekazy dotyczące poczucia własnej wartości jako możliwe czynniki, jednocześnie przyznając, że przyczyny i skala zjawiska nie są pewne.

narcyzm zbiorowy

Żądanie szczególnego uznania dla własnej grupy

Przekonanie na poziomie grupy, że własna wspólnota jest wyjątkowa, a zarazem niedostatecznie doceniana przez osoby z zewnątrz. Wynikająca z tego nadwrażliwość na krytykę może prowadzić do domagania się publicznego uznania i wrogości wobec postrzeganych zniewag. Grupa może być narodowa, polityczna, religijna lub oparta na innej tożsamości. Sama duma z przynależności do grupy ani działanie na jej rzecz nie świadczą o narcyzmie zbiorowym.

kryteria zaufania (terms of trust)

Trzy sprawdziany wiarygodności

Ramy przedstawione w książce do oceny zaufania na podstawie przewidywalności, rzetelności i przekonania. Przewidywalność dotyczy tego, czy zachowanie jest w miarę stałe. Rzetelność dotyczy zgodności słów i obietnic z działaniami w dłuższym czasie. Przekonanie oznacza, czy istnieją podstawy, by sądzić, że dana osoba będzie reagować na potrzeby innych także po początkowym okresie czarowania lub poświęcania im uwagi.

FAQ

O czym jest Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą?

  • Zrozumienie narcyzmu: Książka omawia narcystyczne zaburzenie osobowości (NPD), pokazując, jak narcyzm przejawia się w zachowaniu i wpływa na relacje.
  • Kontekst kulturowy: Thomas Erikson przygląda się wzrostowi zachowań narcystycznych we współczesnej kulturze, łącząc je ze zmianami społecznymi i wpływem mediów społecznościowych.
  • Praktyczne wskazówki: Przedstawia strategie rozpoznawania osób narcystycznych, unikania ich oraz obrony przed nimi, pomagając czytelnikom skuteczniej radzić sobie w takich relacjach.

Dlaczego warto przeczytać Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą?

  • Wnikliwa analiza: Książka pozwala lepiej zrozumieć cechy narcystyczne, co jest istotne w radzeniu sobie w relacjach osobistych i zawodowych.
  • Praktyczne narzędzia: Erikson podaje konkretne wskazówki, jak rozpoznawać manipulację narcystyczną i chronić się przed nią.
  • Aktualność kulturowa: Omawia coraz powszechniejszy narcyzm i zachęca do refleksji nad własnym zachowaniem oraz dynamiką relacji.

Jakie są najważniejsze wnioski z Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą?

  • Rozpoznawanie narcyzmu: Dowiedz się, jak rozpoznawać częste cechy narcystyczne, takie jak wielkościowość, brak empatii i zachowania manipulacyjne.
  • Wpływ na relacje: Zrozum, jak narcyzm może prowadzić do toksycznych relacji i dlaczego ważne jest wyznaczanie granic.
  • Refleksja nad kulturą: Zastanów się nad wartościami społecznymi, które sprzyjają narcyzmowi, i nad konsekwencjami życia w kulturze narcystycznej.

Jakie są najlepsze cytaty z Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą i co oznaczają?

  • „Miłość to poważna choroba umysłowa”. — Platon: Podkreśla irracjonalność miłości, szczególnie w relacjach narcystycznych.
  • „Kochamy siebie bardziej niż innych, ale bardziej dbamy o ich opinie niż o własne”. — Marek Aureliusz: Oddaje paradoks narcyzmu, w którym miłość do siebie współistnieje z potrzebą zewnętrznego potwierdzenia własnej wartości.
  • „Jeśli coś brzmi zbyt dobrze, by mogło być prawdziwe, prawdopodobnie tak właśnie jest”.: Przestroga przed zbyt pochlebnymi przedstawieniami, zachęcająca do krytycznego myślenia.

Jak Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą definiuje narcystyczne zaburzenie osobowości (NPD)?

  • Definicja kliniczna: NPD obejmuje wyolbrzymione poczucie własnej ważności, potrzebę nadmiernej uwagi i trudności w relacjach.
  • Częste cechy: Należą do nich wielkościowość, brak empatii i wykorzystywanie innych, a także gwałtowne reakcje na krytykę.
  • Znaczenie kulturowe: Książka omawia powszechność zachowań narcystycznych także wśród osób, które nie spełniają klinicznych kryteriów NPD.

Jak według Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą rozpoznać u innych zachowania narcystyczne?

  • Egocentryzm: Narcyzi dominują w rozmowach, skupiając się na sobie i okazując niewielkie zainteresowanie innymi.
  • Poczucie uprzywilejowania i arogancja: Uważają, że należy im się szczególne traktowanie, i często lekceważą innych.
  • Taktyki manipulacyjne: Stosują takie metody jak bombardowanie miłością (love bombing) czy gaslighting, by kontrolować sytuację i utrzymywać przewagę.

Jakie strategie radzenia sobie z narcyzami proponuje Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą?

  • Wyznacz granice: Ustal jasne granice, by chronić się przed manipulacją i krzywdą emocjonalną.
  • Zachowaj spokój i rozsądek: Gdy spotykasz się z zachowaniem narcystycznym, zachowaj spokój, by utrzymać kontrolę i zapobiec eskalacji.
  • Szukaj wsparcia: Otaczaj się wspierającymi przyjaciółmi i rodziną, którzy pomogą ci spojrzeć na sytuację z dystansu i dodadzą otuchy.

Czym jest pojęcie „kultury narcystycznej” w Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą?

  • Definicja: Środowisko społeczne, w którym zachowania narcystyczne są normalizowane i akceptowane.
  • Wpływ na społeczeństwo: Prowadzi do spadku empatii i osłabienia autentycznych więzi, a także do przedkładania autopromocji nad wartościowe interakcje.
  • Refleksja nad wartościami: Zachęca do zastanowienia się nad wartościami społecznymi sprzyjającymi narcyzmowi oraz nad znaczeniem rozwijania empatii.

Jak Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą odróżnia narcyzm od innych zaburzeń osobowości?

  • Ciemna triada: Książka omawia narcyzm, psychopatię i makiawelizm, podkreślając ich odrębne cechy.
  • Narcyzm a psychopatia: Narcyzi reagują emocjonalnie, podczas gdy osobom z cechami psychopatycznymi brakuje empatii i częściej manipulują innymi.
  • Makiawelizm: Charakteryzuje się manipulowaniem w celu osiągnięcia osobistych korzyści, często bez emocjonalnego komponentu typowego dla narcyzmu.

Jakie są długofalowe skutki relacji z narcyzem według Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą?

  • Obciążenie emocjonalne: Mogą wystąpić cierpienie emocjonalne, poczucie nieadekwatności, lęk i depresja.
  • Izolacja: Narcyzi mogą odcinać partnerów od ich sieci wsparcia, zwiększając ich podatność na krzywdę.
  • Utrata tożsamości: Partnerzy mogą zatracić poczucie własnego „ja”, skupiając się na zaspokajaniu potrzeb narcyza.

Jak zerwać z narcystyczną relacją, zgodnie z zaleceniami Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą?

  • Rozpoznaj sygnały: Rozpoznaj zachowania wskazujące na narcystyczną relację, by móc podjąć działanie.
  • Wyznacz granice: Ustal jasne granice, by chronić dobrostan emocjonalny i stworzyć dystans.
  • Szukaj wsparcia: W tym procesie polegaj na przyjaciołach, rodzinie lub grupach wsparcia.

Jakie znaczenie ma pokora w Otoczeni przez narcyzów. Jak obchodzić się z tymi, którzy nie widzą świata poza sobą?

  • Przeciwdziałanie narcyzmowi: Pokora stanowi przeciwwagę dla tendencji narcystycznych i sprzyja autentycznym więziom.
  • Budowanie silniejszych relacji: Docenianie innych i uznawanie ich wkładu prowadzi do zdrowszych relacji.
  • Długotrwałe spełnienie: Książka zachęca do stawiania dobra innych na pierwszym miejscu, co sprzyja budowaniu wspólnoty i poczucia przynależności.

O autorze

Thomas Erikson jest szwedzkim behawiorystą i bestsellerowym autorem, znanym z serii o ludzkich zachowaniach „Surrounded by-”. Jego książki przetłumaczono na niemal 60 języków i sprzedano w ponad 8 milionach egzemplarzy. Misją Eriksona jest poprawa komunikacji i samoświadomości. Jest popularnym mówcą, wygłaszającym około 120 wykładów rocznie. Przez 20 lat nie ustawał w staraniach, zanim udało mu się opublikować książkę, a napędzało go życiowe marzenie o zostaniu autorem. Mieszka na szwedzkiej prowincji z żoną Christiną, autorką romansów. Erikson jest anglofilem, zapalonym ogrodnikiem i kolekcjonerem starych Land Roverów.

Pobierz PDF

Aby zachować streszczenie „Otoczeni przez narcyzów” na później, pobierz bezpłatny plik PDF. Możesz je wydrukować lub przeczytać offline w dogodnym dla siebie momencie.
Download PDF

Pobierz EPUB

Aby przeczytać streszczenie „Otoczeni przez narcyzów” na czytniku lub w aplikacji, pobierz bezpłatny plik EPUB. Cyfrowy format książki .epub idealnie nadaje się do czytania e-booków na telefonach, tabletach i czytnikach.
Download EPUB
Chcesz przeczytać całą książkę?
Obserwuj
Słuchaj
Główna
Swipe
Biblioteka
Aplikacja
Wypróbuj pełny dostęp przez 3 dni
Słuchaj, dodawaj zakładki i więcej
Porównaj funkcje Darmowy Pro
📖 Czytaj streszczenia
Czytaj nieograniczoną liczbę streszczeń. Darmowi użytkownicy otrzymują 3 miesięcznie
🎧 Słuchaj streszczeń
Słuchaj nieograniczonej liczby streszczeń w 40 językach
—
❤️ Nieograniczone zakładki
Darmowi użytkownicy mają limit 4
—
📜 Nieograniczona historia
Darmowi użytkownicy mają limit 4
—
📥 Nieograniczone pobieranie
Darmowi użytkownicy mają limit 1
—
Harmonogram bez ryzyka
Dziś: Uzyskaj natychmiastowy dostęp
Słuchaj pełnych streszczeń ponad 26 000 książek. To ponad 12 000 godzin audio!
Dzień 2: Przypomnienie o okresie próbnym
Wyślemy Ci powiadomienie, że okres próbny wkrótce się kończy.
Dzień 3: Rozpoczęcie subskrypcji
Opłata zostanie pobrana 25 lis,
anuluj w dowolnym momencie wcześniej.
Consume 2.8× More Books
2.8× więcej książek Słuchanie Czytanie
Nasi użytkownicy nas kochają
1M+ czytelników
Trustpilot Rating
TrustPilot
4.6 Doskonały
Ta strona to prawdziwa rewolucja. Czytam streszczenia książek szybciej niż kiedykolwiek. Bardzo, bardzo polecam.
— Dave G
Warte mojego czasu i pieniędzy, naprawdę dobrze zrobione. Nigdy nie widziałem tak dobrych streszczeń na innych stronach. Bardzo pomocne!
— Em
Gorąco polecam!! Fantastyczna usługa. Idealna dla tych, którzy chcą czegoś więcej niż zajawka, ale nie potrzebują wszystkich szczegółów pełnego audiobooka.
— Greg M
Oszczędź 62%
Roczny
$119.88 $44.99/rok/rok
$3.75/mies.
Miesięczny
$9.99/mies.
Rozpocznij 3-dniowy darmowy okres próbny
3 dni za darmo, potem $44.99/rok. Anuluj w dowolnym momencie.
Unlock a world of fiction & nonfiction books
Ponad 26 000 książek w cenie 2 książek
Przeczytaj dowolną książkę w 10 minut
Odkrywaj nowe książki jak na Tinderze
Zamów dowolną książkę, jeśli nie ma jeszcze streszczenia
Czytaj więcej książek niż ktokolwiek, kogo znasz
Aplikacja nr 1 dla miłośników książek
Lifelike & immersive summaries
30-dniowa gwarancja zwrotu pieniędzy
Pobieraj streszczenia w formatach EPUB i PDF
Anuluj w każdej chwili kilkoma kliknięciami

Dlaczego tylko jedno streszczenie?

Skaner
Znajdź kod kreskowy do zeskanowania

⭐
⭐
⭐
Mamy dla Ciebie specjalny prezent
Otwórz
Rabat 38%
RABAT DLA CIEBIE
⭐
⭐
⭐
$79.99
$49.99/rok
Tylko $4.16 miesięcznie
Kontynuuj
Wystarczą 2 kliknięcia, by zacząć. Rezygnacja jest bardzo prosta
Ustawienia
Ogólne
Widget
Ładowanie...