Temel Çıkarımlar
Hiçbir aracın tek başına göremediği duygulara yaklaşmak için hasta hikâyelerini, hayal gücünü ve beyin bilimini kullanın.
Üç bakış, tek bir gizem. Deisseroth, bir psikiyatristin çalışmasını, bir yazarın hayal gücünü ve bir sinirbilimcinin yöntemlerini bir araya getirir. İlk psikiyatrik karşılaşması, dehşet verici gerçekliğinde acıyla düzensiz düşüncenin iç içe geçtiği bir adamla olmuş ve onu beyin cerrahisinden psikiyatriye yöneltmişti. Bu vaka, ruhsal hastalığı hem biyolojik olarak gerçek hem de yalnızca tanı yoluyla anlaşılması imkânsız kılmıştı.
Hikâyeler bilimi insani tutar. Hastalar, taramaların henüz ölçemediği deneyimleri anlatırken sinirbilim, hücrelerin ve devrelerin davranışa nasıl katkıda bulunduğunu sınar. Hayal gücü, okurun başka bir insanın iç dünyasına yaklaşmasına yardımcı olabilir, ancak o kişinin özel deneyimini yeniden üretme iddiasında bulunamaz. Kitabın temel önerisi, bu bakış açılarının birlikte en iyi şekilde işlediği ve her birinin diğerlerinin gözden kaçırdığını ortaya çıkardığıdır.
Bu yaklaşımın gücü edebi olduğu kadar yöntemseldir. Tıpta bir ölçüm bir mekanizmayı aydınlatabilir, ama bir hastalığın onu yaşayan kişi için ne anlama geldiğini yakalamakta yetersiz kalabilir. Anlatı bağlamı korur, deneyler ise yalnızca anlatının kuramayacağı nedensel iddiaları sınayabilir. Bu birleşim aynı zamanda ölçülülük gerektirir: hayal edilmiş bir anlatı empatiyi derinleştirebilir, ama bir hastanın gerçek düşüncelerinin kanıtı değildir. Bu sınırı görünür tutmak, hikâye anlatımının acıyı sahipleniyormuş gibi davranmadan aydınlatmasına olanak tanır.
Beynin izdüşümlerini izleyin, ama bir devreyi bir duyguyla karıştırmayın.
Bağlantılar durumları şekillendirir. Sinirbilimde izdüşümler, bir grup nöronun başka bir gruba sinyal gönderdiği uzun menzilli bağlantılardır. Deisseroth'un ekibi, seçilmiş hücreleri ışığa duyarlı hale getiren bir yöntem olan optogenetiği kullanarak hayvanlarda belirli bağlantıları etkinleştirdi veya baskıladı. Bu, araştırmacıların bir yolun yalnızca etkin olduğunu gözlemlemek yerine ölçülebilir bir değişikliğe yol açıp açmadığını sınamasına olanak verdi.
Kaygının bileşenleri vardır. Farelerde, stria terminalis yatak çekirdeğinden (BNST) çıkan yollar solunumu, açık alanlardan kaçınmayı ve bir mekânla kurulan olumlu ya da olumsuz çağrışımları ayrı ayrı etkiledi. Bu bulgular, dışa vuran davranışın ve içsel değerin kısmen ayrıştırılabileceğini düşündürür. Araştırmacılara bir farenin tam olarak ne hissettiğini söylemezler, ama öznel durumlara deneysel olarak sınanabilir karşılıklar kazandırırlar.
Bu çalışma, nedensel deneylerin temel bir avantajını gösterir: karmaşık bir durum bileşenlerine bölünebilir ve her biri tek tek sınanabilir. Bu, bir sistemin girdi ve çıktılarını yalıtarak anlaşıldığı mühendislikteki analize benzer. Yine de bu ayrım bir araştırma aracıdır; kaygının gündelik yaşamda bağımsız modüllerden oluştuğunun kanıtı değildir. İnsan duyguları bağlam, bellek ve yorumla şekillenir; bir hayvanın oda tercihi ise deneyimin dolaylı bir ölçüsü olarak kalır. Devredeki kesinlik, bilinç hakkında otomatik olarak kesinlik sağlamaz.
Enerjisi bir krize uygun görünse bile maniyi bir hastalık olarak ele alın.
Bedeli olan bir dönüşüm. 11 Eylül saldırılarından sonra emekli mühendis Alexander uykusuz, aşırı konuşkan, cinsel dürtüleri güçlü hale geldi ve savaşa hazırlanması gerektiğine ikna oldu. Ailesi, eski benliğinden çarpıcı bir kopuş gördü. Deisseroth, sürekli bir enerjinin bir topluluğun tehlikeye karşılık vermesine bir zamanlar yardımcı olup olmayabileceğini düşündü, ama bu evrimsel bir olasılıktır; maninin yerleşik bir açıklaması değildir.
Uyum, çare değildir. Hastanede Alexander'ın inancı ve tırmanan davranışı tehlike yarattı; antipsikotik bir ilaçla tedavi manik durumu azalttı. Daha sonra yeniden eşiyle birlikte yaşadı, ancak doktorların olanlara dair yorumunu kabul etmedi. Vaka, her iki kolay etikete de direnir: mani, onu yaşayan kişiye amaçlı gelebilir ve yine de ciddi zarara yol açabilir.
Hikâye, bir özelliği açıklamak ile onu onaylamak arasında önemli bir ayrım yapar. Evrimsel hipotezler araştırmacıların bir kırılganlığın neden sürdüğünü sormasına yardımcı olabilir, ama hayal edilen bir atasal acil durumdaki görünür yararlılık, modern maninin uyumsal olduğunu kanıtlamaz. Aynı durum, koşullara ve şiddete bağlı olarak canlandırıcı, yıkıcı ya da her ikisi birden olabilir. Saygılı bir anlatı, hastanın inancını ciddiye almalı, ama bu inancı davranışın güvenli ya da yararlı olduğunun güvenilir kanıtı saymamalıdır.
Her uyumsuzluğu bir eksiklik olarak etiketlemek yerine farklı sosyal bant genişliklerine yer açın.
Sosyal temasın bir veri hızı vardır. Deisseroth, göz temasının yüz ifadelerindeki değişimlerin sürekli yorumlanmasını gerektirdiği için kendisini bunalttığını söyleyen otizmli hasta Charles'ı anlatır. Korku tarif etmedi. Yazar, bazı insanların özellikle canlı sosyal ortamlarda gelen bilginin hızıyla ve öngörülemezliğiyle zorlandığını öne sürer. Sosyal etkileşime verilen beyin yanıtlarının oluşması zaman alır ve bilinçli farkındalık anlık değildir.
Kanalı değiştirin. Mesajlaşma ve diğer daha yavaş iletişim biçimleri, bir kişiye yorumlama, hazırlanma ve yanıt verme süresi tanıyabilir. Farelerde yapılan deneyler de uyarıcı ve baskılayıcı beyin etkinliği arasındaki dengenin değiştirilmesinin sosyal davranışı etkileyebileceğini buldu. Bu sonuçlar olası mekanizmalara işaret eder, otizm için doğrudan bir tedaviye değil. Pratik kavrayış daha geniştir: iletişim, hızı ve biçimi onu kullanan kişiye uyduğunda gelişebilir.
Bilgi hızı fikri, sosyal yeteneği yalnızca göz temasına ya da konuşma hızına bakarak yargılamaya yararlı bir alternatif sunar. Aynı zamanda erişilebilirlik tasarımıyla da bağlantılıdır: bir sistem, ayarlanabilir zamanlama, öngörülebilir ipuçları ve katılım için birden çok yol sunduğunda daha fazla insan için kullanılabilir olur. Yine de otizm çeşitlidir ve tek bir hastanın anlatısı herkesin deneyimini açıklayamaz. Kavram en çok sorulacak bir soru olarak değerlidir; bireysel değerlendirmenin yerini alan evrensel bir kuram olarak değil.
Kendine zarar vermeyi manipülasyonun kanıtı olarak değil, acının işareti olarak okuyun.
Acı bir başa çıkma aracına dönüşebilir. Bir ayrılığın ardından krize giren genç Henry, taze kesikleri gösterdi; şiddet içeren imgeleri, umutsuzluğu ve kaotik bir çocukluğu anlattı. Deisseroth başta yaralarını göstermesinin etkileşimi kontrol etmenin bir yolu olup olmadığını merak etti. Sonra daha şefkatli bir olasılığı fark etti: kesikler sıkıntıyı ifade ediyor ve bunaltıcı bir iç acıyı kısa süreliğine Henry'nin kontrol edebildiği bir duyumla değiştiriyor olabilirdi.
Bağlam önemlidir. Yazar, terk edilme korkusu ve ilişkilerdeki yoğun dalgalanmalar gibi sınırda kişilik belirtilerini birçok hastada erken travma deneyimleriyle ilişkilendirir, ama vakaların farklı olduğunu vurgular. Ayrıca bir klinisyenin kendi öfkesinin ya da koruyuculuğunun, bir hastanın başkalarında uyandırabileceği duygusal gücü nasıl açığa çıkarabileceğini anlatır. Bu tepki bakıma yön verebilir, ama bir tanıya ya da riski göz ardı etmek için bir gerekçeye dönüşmemelidir.
Bölüm, kendine zarar vermeyi her vakada anlamını bildiğini iddia etmeden anlamlı bir davranış olarak ele aldığında en güçlüdür. Klinik ortamlarda ahlaki yargı içeren etiketler, güvenliği değerlendirmek ve yardım sunmak için gereken konuşmayı kapatabilir. Aynı zamanda bir eylemi iletişim olarak yorumlamak onu zararsız ya da öngörülebilir kılmaz. Klinisyenin duygusal tepkisi bilgilendirici olabilir, ama kişisel geçmişten ve güçten de etkilenir. Bu nedenle bir duyguyu sonuca dönüştürmeden önce üzerine düşünmek şarttır.
Gerçeklik birdenbire kaydığında, bir psikiyatrik hikâyeye karar vermeden önce biyolojiyi araştırın.
İlk atağın birçok nedeni olabilir. Geçmişte lenfoma tanısı almış bir patent avukatı olan Winnie, iş arkadaşlarının ve komşularının düşüncelerine eriştiğine ikna oldu. Evinin etrafına koruyucu bir kalkan inşa etti ve içinden bir ses duydu. Doktorlar başlangıçta psikozdan şüphelendi ve şizofreniyi düşündü, ancak tıbbi araştırmayı bırakmadı. Beyin görüntülemesi bir şey göstermedi; sonradan yapılan omurilik sıvısı testi ise önceki lenfomasıyla uyumlu anormal hücreler buldu.
Belirsizlik, tanının bir parçasıdır. Vaka, algıda ya da inançta ani bir değişikliğin neden hem psikiyatrik hem de tıbbi olasılıkların dikkatle incelenmesini gerektirdiğini gösterir. Winnie ayrıca beynin olası olmayan fikirleri nasıl filtrelediği üzerine de düşünür: çok sıkı bir filtre yararlı yeniliği engelleyebilir, çok gevşek bir filtre ise korkutucu yanlış açıklamaların baskın olmasına izin verebilir. Bu çarpıcı bir modeldir, ama psikozun eksiksiz bir açıklaması değildir.
Winnie'nin hikâyesi ayırıcı tanının temel bir ilkesinin altını çizer: sunum yeni ya da olağandışı olduğunda, makul bir psikiyatrik açıklama aramayı bitirmemelidir. Vaka ayrıca bir kişinin teknik bilgisinin sanrının özel biçimini nasıl şekillendirebileceğini, ama altta yatan deneyimi daha az sıkıntı verici kılmadığını gösterir. Filtreleme benzetmesi, açıklık ile hata kontrolü arasındaki gerçek bir gerilimi yakalar, ama şizofreninin kanıtlanmış bir mekanizması sanılmamalıdır. Metaforlar araştırmayı düzenleyebilir; kanıtın yerini alamaz.
Yeme bozuklukları, problem çözmeyi bedenin en temel ihtiyaçlarına karşı devreye sokar.
İhtiyaç ve irade çarpışabilir. Artık derste kalamayan on sekiz yaşındaki Emily, hastane kafeteryasında gizlice tıkınıp çıkarıyordu. Yalnız kalmaması gerektiğini söylemişti, ama başta nedenini açıklayamadı. Bir başka hasta olan Micah yemeğe öyle yoğun biçimde direniyordu ki sağlığı tehlikeli derecede kırılgan hale gelmişti. Davranışları farklıydı, ama ikisi de düşüncelerin ve eylemlerin bedenin ihtiyaçlarını kontrol etmek etrafında nasıl örgütlenebileceğini gösteriyordu.
Beyin kendi dürtülerine karşı koyabilir. Optogenetik deneyler, belirli hipotalamus hücrelerinin farelerde yemeyi tetikleyebileceğini ya da baskılayabileceğini gösterdi. Başka deneyler, susuzluk sinyallerine direnebilen korteks devreleri buldu. Bu bulgular yeme bozukluklarını doğrudan açıklamaz, ama planlama ve öz denetim için beyin sistemlerinin temel dürtülere karşı koyabileceğini akla yatkın kılar. Deisseroth, benlik duygusunun kısmen kişinin yolunu şekillendiren öncelikler ve anılar aracılığıyla anlaşılabileceğini öne sürer.
Vakalar, temel bir biyolojik ihtiyacın davranışı her zaman yönettiği varsayımını sarsar. Ayrıca bedenin sinyalleri ile bir kişinin onların etrafında kurduğu anlamlar ve stratejiler arasındaki ayrımı netleştirmeye yardımcı olur. Bu ayrım, yalnızca kalori ya da belirtilere değil, ilişkilere, öğrenmeye ve iradeye de eğilen bir tedaviyi destekleyebilir. Ancak ihtiyaçlarıyla savaşan bir benlik dili, çeşitli nedenleri ve seyirleri olan bozuklukları aşırı basitleştirebilir. Çatışmayı anlamak için güçlü bir mercektir; her hastanın aynı iç mücadeleyi yaşadığı iddiası değildir.
Sessiz, tepkisiz bir hasta yine de derinden hissediyor ve anlıyor olabilir.
Sessizlik depresyonu gizleyebilir. Demansı olan yaşlı bir adam olan Bay Norman, giderek konuşmayı bırakmıştı. Bir asistan doktor onun ailesine karşı sadece soğuk olduğunu düşünüyordu. Deisseroth, ilgi alanları sorulduğunda yüzünde belli belirsiz bir değişiklik fark etti, sonra torununun fotoğrafına bakarken gözyaşlarını gördü. Bu küçük işaretler, sözlü bir görüşmenin ortaya çıkaramadığı bir sıkıntıya işaret ediyordu.
Bağlantı, duygudan önce kopabilir. Uzun menzilli beyin bağlantılarındaki hasar belleği ve duyguyu etkileyebilir. Deisseroth, bazı anıların ya da duyguların hâlâ mevcut ama erişilmesi veya ifade edilmesi zor hale gelip gelmediğini düşünür. Bay Norman sonradan büyük bir felç geçirdi. Yaşamının sonuna doğru kollarının ani bir hareketi, düşme ya da destek kaybıyla bağlantılı bir bebek refleksi olan Moro refleksini andırıyordu. Sahne, eski sinirsel örüntülerin sonraki yeteneklerin altında nasıl kalabileceğini düşündürür.
Vaka, konuşmayı bir kişinin iç yaşamının tek kanıtı saymaya karşı uyarır. Demans bakımında jestlere, ifadelere ve aile üyelerinin tepkilerine yakından dikkat etmek, standart bir sorunun gözden kaçırdığı ihtiyaçları ortaya çıkarabilir. Kaybolan bağlanırlık, bellek ve haz arasında önerilen ilişki akla yatkındır, ama hastanın tam deneyimi yalnızca gözlemle geri kazanılamaz. Bu sınır, dikkatli gözlemi işe yaramaz kılmaz; alçakgönüllülüğü yöntemin bir parçası yapar.
Merak güdümlü bilimi fonlayın; optogenetik bir tedavi planından değil, mikrobiyal biyolojiden doğdu.
Beklenmedik kökenler önemlidir. Optogenetik, mikroplardan ödünç alınan ışığa duyarlı proteinlerin seçilmiş nöronlara yerleştirilmesiyle çalışır. Bir ışık çakması bu hücrelerdeki etkinliği değiştirebilir ve araştırmacıların belirli devrelerin davranışa nasıl katkıda bulunduğunu sınamasına olanak verir. Araç, organizmalar ve proteinler üzerine yapılan temel araştırmadan doğdu; sinirbilimdeki nihai rolü önceden haritalandırılamazdı.
Keşif, soruları değiştirir. Araştırmacılar artık giderek daha hassas beyin etkinliğini inceleyebiliyor; buna hayvanlarda ölçülebilir algılar ya da eylemler üreten küçük hücre gruplarındaki örüntüler de dahil. Bu tür deneyler bilinç, sorumluluk ve deneyimin biyolojik temeli hakkındaki soruları keskinleştirir, ama onları çözmez. Deisseroth, bilimin hem titiz ölçüme hem de pratik değeri henüz belli olmayan fikirleri izleme özgürlüğüne ihtiyaç duyduğunu savunur.
Tarih, merak güdümlü araştırma için güçlü bir gerekçe sunar: temel keşifler çoğu zaman hiçbir fonlama planının güvenilir biçimde öngöremeyeceği bağlantılardan doğar. Ayrıca temel çalışma sonunda tıbbı dönüştürebildiği için saf bilim ile insani yarar arasındaki yanlış ikilemi de sorgular. Karşı ağırlık ise teknolojik gücün fırsatın yanında yükümlülükler de doğurmasıdır. Deneyler davranışı giderek artan bir hassasiyetle yönlendirebildiğinde; rıza, güvenlik ve kabul edilebilir kullanım üzerine kamusal tartışma, uygulamalar ortaya çıktıktan sonra değil, bilimle birlikte gelişmelidir.
Analiz
Projections, kısmen anı, kısmen klinik vaka kitabı ve kısmen de devre sinirbilimine dair erişilebilir bir anlatıdır. Örgütleyici fikri, duyguların başıboş soyutlamalar olmadığıdır: hücrelerin, bağlantıların, bedensel tepkilerin, anıların ve toplumsal durumların yaşayan sistemleri aracılığıyla ortaya çıkarlar. Yine de kitap, bir insanı bir beyin taramasına ya da bir tanıya indirgemeye direnir. Hasta anlatıları insani ölçeği sağlarken optogenetik, hayvanlarda nedensel ilişkileri sınamanın bir yolunu sunar. Hayal gücü ikisini birbirine bağlar, ama yazar başka bir insanın özel deneyimine doğrudan erişim sağlayamayacağını defalarca kabul eder.
Kitabın en güçlü katkısı, sıklıkla birbirine karıştırılan soruların disiplinli biçimde ayrıştırılmasıdır. Bir yol, kaçınmayı etkilemeden solunumu değiştirebilir; bir hasta konuşamazken hâlâ hissettiğine dair işaretler gösterebilir; biyolojik bir dürtü mevcutken davranış ona direnebilir. Bu ayrımlar psikiyatrik deneyimi basitleştirmeden deneysel olarak daha erişilebilir kılar. Klinik hikâyeleri de unutulmaz kılarlar: bilim vakaları aydınlatır, vakalar da bilime ağırlık kazandırır.
En önemli sınırlılık, kontrollü bir hayvan deneyi ile insanın iç durumu arasındaki mesafedir. Bir farenin bir odayı tercih etmesi, öğrenilmiş değere dair kanıttır; duygularının dökümü değildir. Aynı şekilde evrimsel amaç, bilgi aşırı yüklenmesi ve bir yol olarak benlik hakkındaki fikirler yerleşik açıklamalar değil, düşündürücü hipotezlerdir. Değerleri kısmen daha iyi sorular üretmelerinde yatar; yeter ki okurlar zarif modelleri kanıtlanmış mekanizmalarla karıştırmasın. Anlatı ayrıca psikiyatristi kalibre edilmesi gereken bir araç olarak ele alır. Empati, bakımı mümkün kılacak kadar dikkati daraltabilir, ama kişisel anılar ve tepkiler yargıyı çarpıtabilir. Bu gerilim psikiyatrinin ötesinde de geçerlidir: her gözlemci karmaşık bir sisteme varsayımlar taşır. Kitabın daha geniş dersi bu nedenle yöntemsel ve etiktir. Ölçümü yaşanmış anlatılarla birleştirin, belirsizliği görünür tutun ve bilimsel ilerlemenin, bir başkasının deneyimine sahip olma iddiasında bulunmadan anlayışı genişletmesine izin verin.
İnceleme Özeti
Projections karÄąÅÄąk eleÅtiriler aldÄą; birƧok okur Deisseroth'un etkileyici yazÄąmÄąnÄą ve nƶrobilim, psikiyatri ve kiÅisel anekdotlarÄąn bÃźyüleyici karÄąÅÄąmÄąnÄą ƶvdü. Okurlar ruh saÄlÄąÄÄą bozukluklarÄą ve optogenetik araÅtÄąrmalarÄą hakkÄąndaki kavrayÄąÅlarÄą takdir etti. BazÄąlarÄą kitabÄą derinden etkileyici ve aydÄąnlatÄącÄą bulurken, bazÄąlarÄą aÅÄąrÄą süslü yazÄąldÄąÄÄąnÄą veya bilimsel derinlikten yoksun olduÄunu ileri sürdü. BirƧok eleÅtirmen, yazarÄąn hem pratik yapan bir psikiyatrist hem de ƶncü bir araÅtÄąrmacÄą olarak benzersiz bakÄąÅ aƧÄąsÄąna dikkat Ƨekti. Genel olarak kitap, karmaÅÄąk konulara empatik yaklaÅÄąmÄąyla ƶvgü topladÄą; ancak bazÄą okurlar yazÄąm tarzÄąnÄą zorlayÄącÄą buldu.
Diğer Okunanlar
Sözlük
Optogenetik
SeƧilmiĆ nƶronların ıÅıkla kontrol edilmesiSeƧilmiĆ hücrelere, genellikle mikroplardan ödünƧ alınan, ÄąÅığa duyarlı proteinler kazandıran bir nƶrobilim yƶntemi. AraÅtırmacılar bu hücreleri etkinleÅtirmek veya baskılamak için ıÅık gƶnderir ve bunun davranÄąÅ üzerindeki sonuƧlarÄąnı inceler. Müdahale canlı bir beyinde belirli hücre türlerini veya baÄlantılarÄą hedef alabildiÄi için, yalnÄązca gƶzlemle elde edilemeyecek nedensel rollerin sÄąnanmasÄąna olanak tanÄąr.
Projeksiyonlar
Uzun menzilli nƶral baÄlantılarNƶrobilimde projeksiyonlar, sinyalleri bir beyin bƶlgesinden diÄerine taÅÄąyan aksonlardÄąr. Kaynak ve varÄąÅ noktalarÄą, hangi hücrelerin iletiÅim kurduÄunu ve bir bƶlgenin diÄerini nasÄąl etkileyebileceÄini belirlemeye yardÄąmcÄą olur. Kitapta bu terim daha geniÅ bir metaforu da destekler: nƶral baÄlantÄąlar, hem bir insanÄąn yaÅamÄą boyunca hem de insanlÄąÄÄąn evrimsel geƧmiÅinde duygularÄą ve davranÄąÅlarÄą Åekillendirmeye yardÄąmcÄą olur.
Valans
Hissin olumlu veya olumsuz deÄeriValans, bir deneyime veya iƧsel duruma atfedilen olumlu ya da olumsuz niteliktir. Bir yer, eylem veya durum Ƨekici ya da itici hale gelebilir ve bir hayvanÄąn ya da insanÄąn neye yaklaÅacaÄÄąnÄą veya neden kaƧÄąnacaÄÄąnÄą belirler. Kitap, bu öznel deÄeri bir durumun solunum hÄązÄą veya riskten kaƧÄąnma davranÄąÅÄą gibi diÄer bileÅenlerinden ayÄąrÄąr.
TaÅÄąma kapasitesi
Gelen bilgiyi iÅleme kapasitesiBu kitapta taÅÄąma kapasitesi, bir insanÄąn Ƨzellikle hÄązlÄą ve ƶngƶrülemez sosyal etkileÅim sÄąrasÄąnda ne kadar bilgiyi yƶnetebileceÄini ifade eder. Deisseroth bu fikri, bir hastanÄąn gƶz temasÄąnÄąn aynÄą anda iÅlenemeyecek kadar fazla bilgi getirdiÄi yƶnündeki ifadesini yorumlamak için kullanÄąr. Yerleéik bir tanÄąsal ƶlƧüt olarak deÄil, yararlÄą bir aƧÄąklayÄącÄą ƶneri olarak sunulur.
İlk kopuÅ
GerƧeklikle ilk bÃźyük kopuÅİlk kopuÅ, bir kiÅinin ortak gerƧeklikten belirgin biƧimde koptuÄu, ƧoÄu zaman mani veya psikoz yoluyla yaÅanan ilk ataktÄąr. Bu ifade, nedenini aƧÄąk bÄąrakÄąrken ilk atagÄąn ani ve riskli doÄasÄąnÄą vurgular. TÄąbbi, psikiyatrik ve durumsal etkenlerin hepsinin araÅtÄąrÄąlmasÄą gerekebilir.
Anhedoni
HazzÄą hissetme yetisinde azalmaAnhedoni, normalde ƶdüllendirici hissettirecek etkinliklerden haz veya ilgi duyma yetisinin kaybolmasÄą ya da belirgin Åekilde azalmasÄądÄąr. Depresyonda ve motivasyonu ya da beyin baÄlantÄąsallÄąÄÄąnÄą etkileyen diÄer durumlarda gƶrülebilir. Kitapta, bir kiÅinin dÄąÅarÄądan gƶrülen sessizliÄinin veya kayÄątsÄązlÄąÄÄąnÄąn ciddi bir hastalÄąÄÄą gizleyebileceÄini aƧÄąklamaya yardÄąmcÄą olur.
Moro refleksi
Bebeklerde irkilme ve uzanma refleksiMoro refleksi, destekte veya hareketteki ani bir deÄiÅikliÄin kollarÄąn dÄąÅarÄą ve yukarÄą doÄru savrulmasÄąna yol aƧtÄąÄÄą bir bebek refleksidir. Kitap, bunu beyin geliÅtikƧe genellikle daha az gƶrünür hale gelen erken bir hayatta kalma tepkisi olarak tanÄąmlar. Benzer ilkel refleksler demans veya beyin hasarÄąyla yeniden ortaya ƧÄąkabilir.
Hidrojel-doku kimyasÄą
Dokuyu saydamlaÅtÄąrma yƶntemiBiyolojik doku iƧinde su bazlÄą bir polimer iskelet oluÅturan bir kimyasal yƶntemler ailesi. Bu iskelet, hücrelerin ve molekülerin konumlarÄąnÄą korumaya yardÄąmcÄą olurken ÄąÅÄąÄÄąn normalde opak olan yapÄąlardan geƧmesine izin verir. AraÅtÄąrmacÄąlar bƶylece sistemi ƶnce ince dilimlere ayÄąrmak yerine bozulmamÄąÅ üç boyutlu dokunun bileÅenlerini inceleyebilir.
Stria terminalis yatak Ƨekirdeei
KaygÄąyla ilgili beyin bƶlgesiBNST olarak kÄąsaltÄąlan stria terminalis yatak Ƨekirdeei, bedensel tepkiler, motivasyon ve duygu ile ilgili birƧok bƶlgeyle baÄlantÄąlÄą bir beyin yapÄąsÄądÄąr. Kitapta ele alÄąnan araÅtÄąrma, BNST'nin farklÄą yollarÄąnÄą incelemek için optogenetik yƶntemini kullanmÄąÅ ve farklÄą projeksiyonlarÄąn kaygÄąyla iliÅkili ayrÄą ƶlƧülebilir bileÅenleri etkileyebildiÄini bulmuÅtur.
PDF İndir
EPUB İndir
.epub dijital kitap formatı; telefonlarda, tabletlerde ve e-kitap okuyucularda okumak için idealdir.