Kluczowe wnioski
Postrzegaj amerykańską opiekę zdrowotną jako źle funkcjonujący rynek, a nie problem zakupowy
Nie da się ustalić ceny. Główna teza Rosenthal brzmi: amerykańska medycyna coraz częściej kieruje się bodźcami komercyjnymi, a nie potrzebami pacjentów czy dowodami na skuteczność leczenia. W obrazie sytuacji z 2017 roku przedstawionym w książce Stany Zjednoczone przeznaczały na opiekę zdrowotną niemal jedną piątą swojej gospodarki, czyli ponad 3 biliony dolarów rocznie, a mimo to na ogół osiągały gorsze wyniki niż inne zamożne kraje, wydające na ten cel około połowę mniej na osobę. Ceny tego samego badania mogły różnić się nawet kilkukrotnie, a pacjenci często poznawali koszt dopiero po leczeniu.
Rachunek odsłania działanie systemu. Nauczyciel chemii Jeffrey Kivi otrzymywał ten sam lek na zapalenie stawów, w tej samej dawce i od tego samego lekarza, już po przeniesieniu przychodni. Rachunki z nowego szpitala wzrosły z niemal 99 tysięcy do ponad 132 tysięcy dolarów za każdy wlew. Inny szpital pobierał około 19 tysięcy dolarów, a hurtową cenę leku szacowano na mniej więcej 1200 dolarów. Ubezpieczyciel zapłacił dziesiątki tysięcy dolarów, a rzeczywisty koszt ujawnił się w składkach i podatkach.
Krytyka rynku przedstawiona w książce jest najmocniejsza wtedy, gdy odróżnia rynek od systemu, który jedynie posługuje się językiem rynkowym. Sprawnie działający rynek wymaga dostępnych cen, rzeczywistych alternatyw i możliwości rezygnacji z zakupu. W nagłych wypadkach pacjentom brakuje niemal wszystkich tych warunków. Ubezpieczenie oddziela też osobę otrzymującą opiekę od osoby negocjującej płatność, osłabiając zwykłą presję cenową. Porównanie z innymi krajami unaocznia skalę problemu, choć na wydatki i wyniki poszczególnych państw wpływa wiele czynników, nie tylko ceny. Powracające historie pokazują, jak problem strukturalny staje się osobistym doświadczeniem: pacjent poznaje cenę dopiero wtedy, gdy nie ma już praktycznej możliwości wyboru.
Pamiętaj, że ubezpieczenie powstało jako ochrona przed katastrofalnymi kosztami, a nie czek in blanco
Ubezpieczenie zmieniło bodźce. Pierwsze plany Blue Cross opierały się na prostej umowie: nauczyciele z Dallas płacili 6 dolarów rocznie za ograniczone świadczenie szpitalne, które chroniło ich przed pobytem mogącym w przeciwnym razie doprowadzić do bankructwa. W czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu pracodawcy zaczęli oferować ubezpieczenia zdrowotne, gdy kontrola płac ograniczała podwyżki, a korzystne traktowanie podatkowe sprawiło, że ubezpieczenie pracownicze stało się normą. W miarę postępu medycyny ubezpieczenie objęło nie tylko hospitalizację w poważnych przypadkach, lecz także rutynowe świadczenia, a pacjenci coraz mniej odczuwali skutki ustalanych cen.
Ubezpieczyciele nie ponoszą wszystkich kosztów. Pierwotne plany Blue były organizacjami non profit i przyjmowały członków bez względu na stan zdrowia. Ubezpieczyciele nastawieni na zysk konkurowali, wybierając zdrowszych klientów, a wiele planów Blue przekształciło się później w firmy komercyjne. Wskaźnik udziału składek przeznaczanych na opiekę medyczną (medical loss ratio), czyli odsetek wpływów ze składek wydawany na leczenie, spadł z około 95 procent w 1993 roku do średnio mniej więcej 80 procent. ACA zobowiązała większość planów do przeznaczania na opiekę od 80 do 85 procent składek, ale ubezpieczyciele nadal mogą przerzucać wyższe wypłaty na składki i koszty ponoszone przez pacjentów.
Ta historia wyjaśnia, dlaczego oczekiwanie, że ubezpieczenie samo obniży koszty opieki zdrowotnej, wynika z niezrozumienia jego pierwotnego przeznaczenia. Ubezpieczenie rozkłada ryzyko i pokrywa roszczenia, ale automatycznie nie obniża cen leczenia. Gdy ubezpieczenie obejmuje rutynową opiekę, pacjenci mogą mieć niewiele powodów, by kwestionować rachunki, które w większości opłaca ktoś inny, choć koszty i tak wracają do nich w składkach, podatkach lub wydatkach pracodawców. Ta historia przestrzega też przed traktowaniem statusu organizacji non profit jako trwałej gwarancji działania w interesie publicznym. Ubezpieczenie pozostaje jednak niezbędną ochroną przed finansową katastrofą. Problemem nie jest wspólne ponoszenie ryzyka, lecz rozszerzenie zakresu ochrony bez równoległego systemu ustalania i ujawniania rozsądnych cen.
Śledź, jak zasady płatności zamieniają większą liczbę świadczeń w większe przychody
Większa liczba świadczeń może się bardziej opłacać niż trafna ocena. Szpitale i lekarze często zarabiają więcej, gdy wykonują więcej świadczeń podlegających rozliczeniu. Jednostka względnej wartości usług lekarskich (relative value unit, RVU) to miara używana do wyceny i refundacji pracy lekarza. Gdy wynagrodzenie lekarzy zależy od RVU lub premii za wydajność, bardziej złożony kod może oznaczać większy dochód. Rosenthal opisuje wizytę na izbie przyjęć po ukłuciu igłą, zakodowaną jako świadczenie najwyższego poziomu intensywności, do której doliczono szpitalną opłatę za korzystanie z placówki (facility fee) w wysokości 2198 dolarów. Lekarzowi potrzebne było pobranie krwi, a nie rozległe leczenie.
Drobne opłaty się kumulują. Opłata za korzystanie z placówki (facility fee) to pobierana przez szpital należność za korzystanie z jego pomieszczeń lub sprzętu, czasem doliczana do usługi, którą można wykonać w gabinecie lekarskim. Badania, skany, fizjoterapia, sprzęt i dodatkowe wizyty lekarskie mogą stać się odrębnymi źródłami przychodów. Według przytoczonych w książce danych w 2015 roku 71 procent gabinetów lekarskich uzupełniało pensje premiami za wydajność. Bodźce finansowe nie dowodzą, że każde świadczenie jest niepotrzebne, ale mogą sprawiać, że dodatkowe leczenie staje się atrakcyjne finansowo, nawet gdy jego korzyści są niepewne.
Sposób płatności nie jest neutralnym szczegółem księgowym. Wpływa na to, co instytucje budują, jakie badania zlecają lekarze i którym działaniom poświęca się uwagę. Przykład ukłucia igłą unaocznia ten mechanizm: kod zmienia krótką wizytę w lepiej płatną usługę, a opłata za korzystanie z placówki powiększa rachunek. Przypomina to szersze zagrożenie organizacyjne: gdy mierzalny wskaźnik staje się celem, ludzie optymalizują wskaźnik, a niekoniecznie realizują właściwy cel. Nadmierne świadczenia nie wynikają jednak wyłącznie z bodźców finansowych. Znaczenie mają też niepewność kliniczna, medycyna defensywna i oczekiwania pacjentów. Praktyczne pytanie nie brzmi więc, czy lekarz ma jakiś interes finansowy, lecz czy model płatności nagradza opiekę poprawiającą stan zdrowia.
Sprawdź nowy lek lub wyrób medyczny, zanim zapłacisz za niego wyższą cenę
Nowy nie znaczy lepszy. Firmy farmaceutyczne mogą przedłużać wyłączność, patentując zmiany składu, sposobu podawania lub opakowania, nawet jeśli substancja czynna leku prawie się nie zmienia. Hope Marcus stosowała mesalazynę na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Gdy patent na jej dotychczasową wersję zbliżał się do wygaśnięcia, producent zastąpił ją nowymi, markowymi postaciami, opóźniając konkurencję ze strony leków generycznych. Cena od dawna stosowanego przez nią leku gwałtownie wzrosła, podczas gdy porównywalne leczenie w Wielkiej Brytanii kosztowało znacznie mniej.
Dopuszczenie do obrotu nie jest oceną wartości. Rosenthal zestawia Hetlioz, lek nasenny na receptę kosztujący około 96 tysięcy dolarów rocznie, z niedrogą melatoniną. FDA oceniała lek w porównaniu z placebo, a nie z melatoniną. Książka opisuje też wyroby dopuszczane do obrotu w ramach procedury 510(k), która pozwala wprowadzić produkt na rynek, jeśli zostanie uznany za zasadniczo równoważny istniejącemu wyrobowi. Ta procedura może wymagać znacznie mniej dowodów niż pełna ocena, mimo ryzyka związanego z wyrobami wszczepianymi na stałe.
Warto odróżniać zgodę organu regulacyjnego, korzyści kliniczne i uczciwą cenę. To odrębne kwestie, ale pacjenci i lekarze często słyszą jedno uspokajające słowo — „dopuszczony” — i wnioskują, że wszystkie trzy warunki zostały spełnione. Przykłady Rosenthal pokazują, dlaczego ważne jest porównanie z istniejącymi metodami leczenia: produkt może być skuteczniejszy niż brak jakiegokolwiek leczenia, a mimo to niewiele lepszy od tańszej alternatywy. To samo dotyczy wyrobów medycznych, których awaria może mieć nieodwracalne skutki. Niektóre innowacje rzeczywiście poprawiają przeżywalność lub jakość życia, a wysokie wymagania nie powinny stać się pretekstem do ich blokowania. Należy domagać się dowodów proporcjonalnych zarówno do deklarowanych korzyści, jak i do ryzyka.
Oceniaj instytucje medyczne przez pryzmat bodźców, a nie etykiet non profit czy naukowego wizerunku
Etykiety nie pilnują realizacji misji. Wiele szpitali zachowuje status organizacji non profit lub tożsamość religijną, a jednocześnie działa jak duże przedsiębiorstwa nastawione na przychody. Ich zwolnienie podatkowe uzasadnia się między innymi opieką charytatywną i korzyściami dla społeczności, ale książka pokazuje, że pojęcia te są różnie rozumiane. Analiza California Nurses Association wykazała, że 196 szpitali uzyskało 3,3 miliarda dolarów zwolnień podatkowych, wydając jednocześnie 1,4 miliarda na opiekę charytatywną — różnica wyniosła 1,9 miliarda dolarów.
Dobre cele mogą dziedziczyć konflikty interesów. Fundacje zajmujące się chorobami finansowały kiedyś badania podstawowe, nie oczekując zwrotu finansowego. Cystic Fibrosis Foundation zainwestowała później znaczną kwotę w Vertex, którego lek Kalydeco kosztował około 300 tysięcy dolarów rocznie. Umowa pomogła udostępnić pacjentom terapię, ale fundacja czerpała zyski z tantiem i nie miała wpływu na ustalanie ceny leku. Towarzystwa zawodowe opracowują również wytyczne kliniczne i lobbują w sprawie zasad płatności, czasem w dziedzinach, w których ich członkowie zarabiają na zalecanych procedurach.
Cel instytucji lepiej oceniać na podstawie jej działań niż kategorii prawnej czy historii jej powstania. Organizacja non profit może zapewniać niezbędną opiekę, a zarazem gromadzić znaczne nadwyżki; fundacja może finansować ryzykowne odkrycia, a mimo to zmagać się z napięciem między przystępną ceną a zwrotem z inwestycji. Nie oznacza to, że partnerstwa komercyjne są z natury nieuczciwe. To powód, by pytać, kto odnosi korzyści, kto ponosi koszty i czy decydenci ujawniają swoje interesy. Przykłady pokazują też, jak konflikty mogą stać się strukturalne, a nie osobiste: organizacja może szczerze realizować swoją misję, choć jej sytuacja finansowa zależy od praktyk, które tę misję utrudniają.
Zakładaj, że konsolidacja podnosi ceny, gdy pacjenci nie mogą odejść
Skala może dawać przewagę negocjacyjną. Systemy szpitalne często uzasadniają fuzje potrzebą koordynacji opieki lub ograniczenia powielanych kosztów. Rosenthal pokazuje, że ta sama skala może wzmacniać ich siłę przetargową wobec ubezpieczycieli i pracodawców. W 2014 roku w Stanach Zjednoczonych doszło do 95 fuzji szpitali, a analiza 306 lokalnych rynków nie wykazała ani jednego wysoce konkurencyjnego. Badania przytoczone w książce wskazują, że jeden dominujący system mógł podnosić ceny o 40–50 procent.
Przykład Sutter pokazuje lokalne skutki. W niektórych częściach Kalifornii Sutter Health przejmował szpitale, kliniki i gabinety lekarskie, czasami proponując ubezpieczycielom umowy, w których musieli przyjąć albo całą sieć, albo żadnej jej części. Pracodawcy i ubezpieczyciele nie mogli łatwo wykluczyć tego systemu, gdyż kontrolował jedyny praktycznie dostępny szpital w danym regionie. Niezależni lekarze i tańsze centra diagnostyki obrazowej traciły skierowania, a niektórzy pacjenci musieli pokonywać duże odległości, by znaleźć alternatywę. Konsolidacja może poprawić koordynację, gdy opieka jest rzeczywiście zintegrowana, ale sama siła rynkowa nie gwarantuje niższych cen ani lepszego leczenia.
Książka wskazuje na zasadniczą różnicę między efektywnością organizacyjną a korzyścią dla pacjentów. Większy system może uprościć administrację lub koordynować opiekę, ale przy słabej konkurencji korzyści te nie muszą trafić do pacjentów. W opiece zdrowotnej zwykła rada, by zmienić usługodawcę, może być nierealna: pacjent może potrzebować pobliskiej porodówki, oddziału ratunkowego lub specjalisty teraz, a nie dopiero wtedy, gdy na rynku pojawi się nowy konkurent. Dlatego analiza antymonopolowa nie jest abstrakcyjną troską o udziały w rynku. Sama wielkość nie dowodzi jednak nadużyć. Należy ocenić, czy integracja na tyle poprawia opiekę, by uzasadnić jej wpływ na ceny, wybór i dostępność.
ACA rozszerzyła ubezpieczenie, ale nie zatrzymała mechanizmu ustalania cen
Zakres ubezpieczenia i przystępność cenowa rozeszły się w przeciwne strony. Affordable Care Act zakazała ubezpieczycielom odrzucania osób z istniejącymi wcześniej schorzeniami, ograniczyła dożywotnie limity świadczeń, wprowadziła obowiązek zapewnienia podstawowych świadczeń i pomogła zmniejszyć odsetek osób nieubezpieczonych z 18 procent w 2013 roku do 11,9 procent w 2016 roku. Były to istotne zmiany. Ustawa w niewielkim stopniu bezpośrednio ograniczyła jednak ceny pobierane przez szpitale, lekarzy, firmy farmaceutyczne i producentów wyrobów medycznych, częściowo dlatego, że zdobycie poparcia tych branż wymagało kompromisów.
Zasady można obchodzić. Pod presją kosztów ubezpieczyciele podnosili udziały własne pacjentów i ograniczali sieci świadczeniodawców. Książka przytacza badania, z których wynika, że pacjenci przenoszeni do planów z wysokim udziałem własnym nie stali się bardziej świadomymi konsumentami; wielu po prostu rezygnowało z opieki. Świadczeniodawcy zmieniali też kwalifikację niektórych kolonoskopii profilaktycznych na diagnostyczne, narażając pacjentów na wysokie rachunki mimo obietnicy bezpłatnych badań przesiewowych zawartej w ustawie. ACA poprawiła dostęp do ubezpieczenia, ale samo ubezpieczenie nie mogło uczynić opieki przystępną cenowo, skoro ceny i praktyki rozliczeniowe pozostały nieprzejrzyste.
Rozróżnienie między dostępem do ubezpieczenia a przystępnością cenową opieki zdrowotnej jest kluczowe przy ocenie reform. Polityka może zmniejszyć liczbę osób nieubezpieczonych, nie zmieniając ceny skanu, leku ani pobytu w szpitalu. Wysoki udział własny pacjentów przenosi wówczas na nich większą odpowiedzialność finansową, nie zapewniając im informacji ani alternatyw potrzebnych do podejmowania świadomych decyzji konsumenckich. Przykład kolonoskopii pokazuje typowy problem wdrażania: ogólne zasady zderzają się ze złożonymi definicjami rozliczeniowymi, a pacjenci poznają różnicę dopiero po wykonaniu świadczenia. Korzyści i ograniczenia ACA należy oceniać osobno. Rozszerzenie zakresu ubezpieczenia jest cenne, ale nie zastępuje zmiany bodźców wpływających na ceny.
Zanim zgodzisz się na kolejne badanie, zapytaj, co zmieni w leczeniu
Wyjaśnij cel. Zanim zgodzisz się na badanie lub zabieg, zapytaj, jaką decyzję zmieni jego wynik, czy istnieje równie skuteczna i tańsza możliwość, gdzie zostanie wykonane świadczenie i kto jeszcze wystawi rachunek. Rosenthal argumentuje, że z wieloma dolegliwościami, takimi jak kaszel, wysypka czy ból pleców, można przez jakiś czas poczekać, zamiast od razu je badać. Uważna obserwacja polega na monitorowaniu problemu i podjęciu działania, jeśli nie ustępuje lub się nasila, zamiast natychmiastowego wykonywania badań. Objawy wymagające pilnej interwencji nadal trzeba niezwłocznie skonsultować z lekarzem.
Więcej informacji może uruchomić lawinę kolejnych działań. Skany czasem ujawniają przypadkowe znaleziska — nieprawidłowości niezwiązane z objawem, który skłonił do badania. Mogą one prowadzić do diagnoz i interwencji, które nie poprawiają stanu zdrowia. Jeden z chirurgów, z którym rozmawiała Rosenthal, szacował, że trzy czwarte pacjentów skierowanych do niego po drugą opinię w sprawie operacji kręgosłupa nie potrzebowało zabiegu. W opisanym w książce badaniu dwie trzecie rodziców wybierało tańszą metodę leczenia zapalenia wyrostka robaczkowego, gdy informowano ich, że jest równie skuteczna.
Dobre pytanie nie podważa wiedzy medycznej, lecz pozwala zrozumieć uzasadnienie zalecenia. Pytanie o to, jak wynik zmieni leczenie, pomaga odróżnić użyteczne informacje od badań wykonywanych z przyzwyczajenia, dla wygody lub dlatego, że można je rozliczyć. Łączy się to z ogólną zasadą podejmowania decyzji: informacja ma wartość tylko wtedy, gdy może na tyle poprawić wybór, by uzasadnić związane z nią koszty i ryzyko. Uważna obserwacja wymaga jednak jasnego planu bezpieczeństwa: trzeba wiedzieć, jakie objawy powinny skłonić do działania i kiedy ponownie skonsultować się z lekarzem. Bez takiego planu powściągliwość może przerodzić się w zaniedbanie. Najlepszy udział pacjenta łączy sceptycyzm wobec świadczeń o niskiej wartości z zaufaniem do fachowej oceny klinicznej.
Kwestionuj rachunki przed zapłatą i sprawdzaj granice sieci ubezpieczeniowej
Poproś o dokumentację. Zażądaj pełnego, szczegółowego rachunku i porównaj go z faktycznie otrzymaną opieką. Kodowanie medyczne polega na przypisywaniu rozpoznań i świadczeń kodów rozliczeniowych; błędny lub zawyżony kod może zmienić wysokość należności. Rosenthal opisuje niemal 357-tysięczny rachunek szpitalny, który Wanda Wickizer otrzymała po nagłej operacji mózgu. Medicare zapłaciłoby za hospitalizację około 65–80 tysięcy dolarów, a osoby pomagające pacjentom w sprawach rozliczeniowych znalazły błędy w przekazanej jej dokumentacji. Kobieta nie miała ubezpieczenia i była pod presją, by zapłacić, mimo że zaoferowała swoje oszczędności emerytalne.
Sprawdź zasady przed przyjęciem do szpitala. Upewnij się, że szpital i zaangażowani lekarze należą do sieci ubezpieczeniowej, i zapytaj, czy pobyt zostanie zakwalifikowany jako hospitalizacja, czy jako obserwacja. Status obserwacji oznacza, że pacjent jest traktowany jak osoba korzystająca ze świadczeń ambulatoryjnych, nawet gdy przebywa w szpitalnym łóżku. Może to podnieść koszty ponoszone z własnej kieszeni i wpłynąć na zakres pokrycia rehabilitacji przez Medicare. Jeśli rachunek wydaje się błędny, zakwestionuj go na piśmie, zachowaj dokumenty i negocjuj, zamiast zakładać, że podana kwota jest ostateczna.
Te sposoby pozwalają zmienić niezrozumiały rachunek w roszczenie, które można zakwestionować. Szczegółowe zestawienie, kody i pisemne odwołania mają znaczenie, ponieważ świadczeniodawca dysponuje większą ilością informacji niż pacjent, a automatyczne rozliczenia mogą oderwać naliczone opłaty od faktycznego przebiegu leczenia. Równie ważna jest przynależność do sieci: pacjent może wybrać szpital należący do sieci, a mimo to nie mieć realnego wpływu na to, czy anestezjolog lub radiolog będzie poza siecią. Ta metoda ma ograniczenia. Osoba w nagłym wypadku może nie być w stanie sprawdzić dokumentów, a skuteczne odwołanie często wymaga czasu i wytrwałości. Tego ciężaru nie powinny ponosić wyłącznie chore osoby, ale dokumentacja może wzmocnić ich pozycję, dopóki brakuje odpowiednich zabezpieczeń systemowych.
Zastąp targowanie się jawnymi cenami i płatnościami powiązanymi z wynikami
Ustalaj ceny w bardziej przejrzysty sposób. Inne kraje stosują takie narzędzia jak ogólnokrajowe cenniki świadczeń i negocjowane ceny leków, aby ograniczyć niekończące się negocjacje prowadzone osobno z każdym podmiotem, które pochłaniają czas i utrudniają poznanie kosztów. Rosenthal wskazuje na Japonię, gdzie zgodnie z ogólnokrajowym cennikiem USG serca kosztowało mniej niż 150 dolarów, w porównaniu z 1000–8000 dolarów w Stanach Zjednoczonych. W Kalifornii CalPERS ustalił cenę referencyjną wynoszącą 30 tysięcy dolarów za wymianę stawu. Szpitale zaczęły oferować tańsze opcje, a program pozwolił zaoszczędzić na kilku rodzajach zabiegów; nie zgłoszono zmian w wynikach leczenia ani zadowoleniu pacjentów.
Płać za cały epizod leczenia. Płatność pakietowa (bundled payment) zapewnia świadczeniodawcy jedną ustaloną kwotę za określony cykl leczenia, zamiast osobnych płatności za każde badanie, wizytę i sesję terapii. Może to ograniczyć zachęty do dodawania kolejnych świadczeń, tak jak pakietowa płatność Medicare za dializę zmniejszyła stosowanie leku na anemię Epogen. Pakiety wymagają jednak jasno określonych granic i zabezpieczeń jakości, bo inaczej świadczeniodawcy mogą unikać pacjentów wymagających bardziej złożonego leczenia lub przenosić opłaty poza pakiet.
Proponowane reformy zmieniają zasady transakcji, zamiast wymagać od każdego pacjenta, by został sprawnym negocjatorem. Ceny referencyjne pozostawiają pewien wybór, a zarazem określają rozsądny poziom dopłaty; płatności pakietowe nakładają na świadczeniodawców odpowiedzialność za koordynację całego epizodu leczenia. Oba podejścia mogą skierować uwagę z maksymalizowania liczby rozliczanych świadczeń na gospodarowanie zasobami. Kluczowe jest jednak ich zaprojektowanie. Zbyt niski limit cenowy może zagrozić dostępności, a pakiet premiujący oszczędności bez pomiaru wyników może zachęcać do niedostatecznego leczenia. Przykłady z książki sugerują, że przejrzyste ceny i odpowiedzialność za jakość powinny iść w parze: ani kontrola kosztów, ani jakość kliniczna nie są wiarygodne, gdy mierzy się je osobno.
Spraw, by cyfrowa medycyna umożliwiała wymianę dokumentacji i cen, a nie tylko gromadzenie danych
Technologia powinna usuwać przeszkody. Rząd federalny przeznaczył dziesiątki miliardów dolarów na zachęcanie do wdrażania elektronicznej dokumentacji medycznej, ale systemy często nie potrafiły wymieniać informacji między szpitalami i lekarzami. Pacjenci musieli czasem powtarzać badania, ponieważ dokumentacja była uwięziona w niekompatybilnych systemach. Niektóre systemy domyślnie kierowały zlecenia badań do własnych laboratoriów i centrów diagnostyki obrazowej, przekazując przychody systemowi opieki zdrowotnej, który był właścicielem oprogramowania.
Przydatne narzędzia cyfrowe odpowiadają na praktyczne pytania. Rosenthal przekonuje, że technologia powinna umożliwiać pacjentom sprawdzanie aktualnych sieci świadczeniodawców, porównywanie cen i dopłat, umawianie wizyt oraz bezpieczne udostępnianie dokumentacji. Urządzenia noszone na ciele mogą pomagać osobom z takimi schorzeniami jak zaburzenia rytmu serca czy niestabilna cukrzyca, ale nie muszą być przydatne każdemu. Konsumencki monitor snu może na przykład dostarczać niewiele wiarygodnych informacji medycznych. Cyfrowa opieka zdrowotna jest wartościowa, gdy poprawia decyzje lub koordynację, a nie tylko dodaje kolejną aplikację, urządzenie czy podmiot zajmujący się danymi.
Cyfrowa lekcja z tego rozdziału dotyczy architektury systemu: pomysłowy interfejs nie naprawi bodźców sprzyjających tajności czy fragmentacji. W innych branżach technologia często ułatwia porównywanie ofert i płatności; systemy opieki zdrowotnej mogą wykorzystywać te same narzędzia, by promować własne usługi jako domyślny wybór i utrudniać konkurentom rywalizację. Wymienność systemów i użyteczne informacje o cenach przesunęłyby władzę w stronę pacjentów i lekarzy, ale prywatność i bezpieczeństwo danych trzeba uwzględnić od początku. Wartość urządzenia noszonego na ciele zależy również od tego, czy jego pomiary są wystarczająco dokładne, by kierować leczeniem. Więcej danych nie oznacza lepszej opieki.
Analiza
Rosenthal konstruuje książkę jako historię kliniczną i plan leczenia. Najpierw pokazuje, jak ubezpieczyciele, szpitale, lekarze, firmy farmaceutyczne, producenci wyrobów medycznych, wykonawcy i skonsolidowane systemy dostosowały się do tego samego podstawowego bodźca: przychody rosną, gdy opieka jest kosztowna, rozdrobniona i trudna do porównania. Opowieści nie są jedynie barwnymi przykładami. Pokazują powtarzające się mechanizmy, między innymi płatności za liczbę świadczeń, niejawne ceny negocjowane, przedłużanie patentów, opłaty za korzystanie z placówek i koncentrację rynku. W końcowej części ton zmienia się z reporterskiego śledztwa na praktyczne wskazówki, a następnie na projektowanie polityki.
Najcenniejszy zabieg analityczny polega na potraktowaniu problemów opieki zdrowotnej jako wzajemnie powiązanych, zamiast obwiniania jednego czarnego charakteru. Ubezpieczyciele opłacają świadczenia, ale mogą przerzucać koszty dalej. Szpitale mogą działać jako organizacje non profit, a jednocześnie wykorzystywać pozycję monopolisty. Lekarzom może zależeć na dobru pacjentów, choć pracują w systemie wynagradzania premiującym dodatkowe świadczenia. W rezultacie poszczególne podmioty mogą działać racjonalnie w ramach własnych bodźców, podczas gdy pacjenci doświadczają nieracjonalnych cen i fragmentarycznej opieki. To klasyczny problem instytucjonalny: dobre intencje nie są w stanie niezawodnie przezwyciężyć zasad nagradzających przeciwne zachowania.
Książka jest także rozprawą o informacji. Pacjenci nie mogą skutecznie porównywać ofert, gdy ceny są ukryte, jakość trudno zmierzyć, a leczenie jest pilne. Dlatego wybór konsumencki może być tylko częściowym rozwiązaniem, a nie zastępstwem regulacji czy wspólnych negocjacji. Przejrzystość cen, egzekwowanie prawa antymonopolowego, negocjowane stawki i płatności pakietowe oddziałują na strukturę systemu, zamiast wymagać, by każdy pacjent samodzielnie walczył z każdym rachunkiem.
Uważny czytelnik powinien odróżniać siłę opisanych mechanizmów od zakresu poszczególnych wniosków. Przykłady z dochodzeń Rosenthal sugestywnie dokumentują nadużycia i bodźce, ale pojedyncze przypadki nie dowodzą, jak często występuje każda z tych praktyk ani w jakim stopniu każda z nich wpływa na całkowite wydatki. Książka przedstawia również szersze dane i porównania, lecz jej polemiczny ton może sprawiać, że system wydaje się bardziej jednolicie drapieżny, niż wygląda to w praktyce klinicznej. Trwała wartość jej spostrzeżenia tkwi w precyzyjniejszej tezie: system może tworzyć znakomitą wiedzę medyczną, a zarazem rozdzielać ją za pomocą zasad nagradzających marnotrawstwo, ukrywających koszty i narażających pacjentów na finansowe ryzyko.
Podsumowanie recenzji
null
Inni czytali również
Słowniczek
cennik szpitalny (chargemaster)
cennikowe ceny szpitalneGłówny cennik szpitala, obejmujący ceny usług, materiałów, leków i procedur wykazywane na rachunkach. Może zawierać tysiące pozycji, często zapisanych kodami lub skrótami trudnymi do zrozumienia dla pacjentów. Wykazana opłata nie musi odpowiadać kwocie płaconej przez ubezpieczyciela, ponieważ ubezpieczyciele negocjują z placówkami odrębne stawki.
wskaźnik udziału składek przeznaczanych na opiekę medyczną (medical loss ratio)
część składek przeznaczana na opiekęOdsetek przychodów ubezpieczyciela ze składek przeznaczany na opiekę medyczną, a nie na administrację, marketing, lobbing czy inne wydatki. Książka wykorzystuje ten wskaźnik, by zilustrować, jak z czasem zmieniały się priorytety wydatków ubezpieczycieli. Ustawa o przystępnej cenowo opiece zdrowotnej (Affordable Care Act) zobowiązała większość planów do przeznaczania na opiekę 80–85 procent składek, zależnie od rynku.
jednostki względnej wartości usług lekarskich (relative value units, RVUs)
miara nakładu pracy lekarzaSystem przypisywania względnych wartości usługom lekarskim na podstawie takich czynników jak nakład pracy i czas lekarza, koszty prowadzenia praktyki, wykształcenie i koszty ubezpieczenia od błędów w sztuce. Wartość ta pomaga ustalać wysokość refundacji. Ponieważ wynagrodzenie może być uzależnione od RVUs, system może również wpływać na to, jakie usługi świadczą lekarze i jak złożoność wizyty jest kodowana.
opłata za korzystanie z placówki (facility fee)
opłata za miejsce udzielania świadczeńOpłata pobierana przez szpital lub placówkę za korzystanie z jej pomieszczeń, sprzętu albo usług. Może być doliczana do honorarium lekarza, także w przypadku opieki ambulatoryjnej, którą niekiedy można by zapewnić w gabinecie. Książka wskazuje, że opłaty za korzystanie z placówki mogą znacznie podnosić koszt opieki, która poza tym byłaby podobna.
zawyżanie kodów rozliczeniowych (upcoding)
rozliczanie usługi na wyższym poziomiePrzypisanie kodu rozliczeniowego opisującego bardziej złożoną lub intensywniejszą usługę, niż uzasadnia to udzielona lub udokumentowana opieka. Kod wyższego poziomu może zwiększyć płatność dla lekarza, a gdy doliczana jest opłata za korzystanie z placówki — również dla szpitala. Świadome i nieuzasadnione zawyżanie kodów może stanowić oszustwo, choć lekarze mogą też uczyć się maksymalizować kody w ramach obowiązujących zasad.
510(k)
ścieżka dopuszczenia wyrobu medycznego do obrotuŚcieżka amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA), która umożliwia wprowadzenie niektórych wyrobów medycznych na rynek po wykazaniu ich zasadniczej równoważności z wyrobem już sprzedawanym do podobnego zastosowania. W odróżnieniu od bardziej wymagającej procedury dotyczącej niektórych wyrobów wysokiego ryzyka, dopuszczenie w trybie 510(k) może wiązać się z ograniczonymi badaniami klinicznymi. Książka podaje w wątpliwość, czy ten standard odpowiednio chroni pacjentów, gdy wyroby są wszczepiane lub wiążą się z innym ryzykiem.
rozliczanie według ceny referencyjnej (reference pricing)
ustalony punkt odniesienia dla udziału pacjenta w kosztachSposób płatności, w którym ubezpieczyciel lub pracodawca ustala kwotę referencyjną dla danej procedury. Pacjenci wybierający placówkę, której cena nie przekracza tej kwoty, ponoszą zwykły udział własny; pacjenci wybierający droższą placówkę mogą być zobowiązani do pokrycia różnicy. W przykładzie CalPERS zastosowano cenę referencyjną w wysokości 30 000 dolarów za wymianę stawu, by zachęcić szpitale do oferowania tańszych pakietów.
płatność pakietowa (bundled payment)
jedna płatność za cały epizod leczeniaPojedyncza płatność obejmująca określony przebieg leczenia, na przykład zabieg i związane z nim usługi świadczone przez ustalony okres. Świadczeniodawca lub grupa świadczeniodawców musi zorganizować cały epizod w ramach tej płatności, zamiast rozliczać osobno każdy element. Płatność pakietowa może osłabić zachęty do dodawania kolejnych usług, ale wymaga jasnego określenia zakresu i zabezpieczeń przed unikaniem pacjentów wymagających złożonej opieki lub ograniczaniem niezbędnego leczenia.
menedżer świadczeń farmaceutycznych (pharmacy benefit manager, PBM)
pośrednik w zakupie lekówFirma wynajmowana przez pracodawców lub ubezpieczycieli do zarządzania świadczeniami z tytułu leków na receptę oraz negocjowania warunków z aptekami i producentami leków. PBM-y mogą wpływać na to, które leki obejmuje plan ubezpieczeniowy i ile płacą pacjenci. Rosenthal argumentuje, że ich praktyki biznesowe i kontrola nad informacjami o cenach mogą ograniczać przejrzystość łańcucha dostaw leków dla pacjentów.
strategia zmiany produktu leczniczego przed wygaśnięciem patentu (product hopping)
przejście na ponownie opatentowaną wersję lekuStrategia, w której producent zastępuje lek zbliżający się do konkurencji generycznej zmodyfikowaną wersją, na przykład o innej postaci lub sposobie podawania, i wycofuje pierwotny produkt. Ponieważ zamiana na lek generyczny zależy zazwyczaj od zgodności z dawkowaniem i postacią leku markowego, taka zmiana może opóźnić konkurencję, nawet jeśli nowy produkt przynosi niewielkie dodatkowe korzyści.
Pobierz PDF
Pobierz EPUB
.epub idealnie nadaje się do czytania e-booków na telefonach, tabletach i czytnikach.